1 Ocak’ta hangi düzenlemeler hayata geçecek?

0

BEÄžENDÄ°M

ABONE OL

News

0

Avrupa Birliği ve dünyanın farklı bölgelerinde ekonomi ile ticareti yakından ilgilendiren çok sayıda yeni uygulama, 1 Ocak itibarıyla devreye girecek. AB’nin sınırda karbon düzenlemesi hayata geçirilirken, oyuncak güvenliğine ilişkin kurallar da güncellendi. Bunun yanı sıra revize edilen Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) menşe kuralları yürürlüğe girerken, Bulgaristan Euro para birimine geçiş sürecini tamamladı.

Yeni yıl ile birlikte küresel ölçekte finansal ve ticari düzenlemelerde önemli değişiklikler yaşanacak. Avrupa Birliği’nde çevresel etkilerin raporlanmasına yönelik yeni standartlar uygulanmaya başlanırken, kripto varlıklara ilişkin düzenlemeler de devreye alınacak. ABD, seyahat kısıtlamaları ve gümrük tarifelerinde güncellemeler yaparken; Çin’de katma değer vergisine ilişkin yeni uygulamalar yürürlüğe girecek. Siber güvenlik alanındaki düzenlemeler de 1 Ocak itibarıyla küresel ticaret ve ekonomi gündeminde öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

Karbon vergisi uygulaması

Avrupa BirliÄŸi (AB), 1 Ocak’tan itibaren karbon yoÄŸun sektörlerdeki belirli ürünlerin ithalatında “sınırda karbon vergisi uygulamasını” baÅŸlatacak. Türkiye’yi de yakından ilgilendiren bu uygulama kapsamında AB’nin demir çelik, çimento, alüminyum, gübre ve hidrojen gibi sektörlerde ithal ettiÄŸi ürünler için bir karbon vergisi uygulanacak.

 AB’nin yeni oyuncak güvenliÄŸi yönetmeliÄŸi

Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından kabul edilen AB’nin yeni oyuncak güvenliÄŸi yönetmeliÄŸi de 1 Ocak 2026’da yürürlükte olacak. AB ülkelerinde satılan güvensiz oyuncak sayısını azaltmayı ve çocukları oyuncak kaynaklı risklerden korumayı amaçlayan yeni kurallar kapsamında, oyuncaklarda endokrin bozucular, solunum sistemine zarar veren maddeler, cilt ve diÄŸer organlar için toksik kimyasallar zamanla yasaklanacak. Oyuncaklarda, cilt sensitizasyonuna yol açabilen maddeler, “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS ve tehlikeli bisfenol türleri de yasak kapsamına girecek ve 3 yaÅŸ altı çocukların aÄŸzına alınabilecek ÅŸekilde tasarlanmış oyuncaklarda alerjenik kokular kullanılamayacak. Ãœreticiler, bir oyuncağı piyasaya sürmeden önce kimyasal, fiziksel, mekanik ve elektriksel bütün olası tehlikeler için bir güvenlik deÄŸerlendirmesi yapmak zorunda olacak.

Bütün oyuncaklara, ürünün ilgili güvenlik kurallarına uyduğunu gösteren, açıkça görülebilen bir dijital ürün pasaportu getirilecek. Bu pasaport, oyuncakların izlenebilirliğini artıracak, piyasa gözetimi ile gümrük kontrollerini basitleştirecek. Şirketlere yeni kurallara uyum sağlamaları için 1 Ağustos 2030’a kadar süre tanınacak.

1 Ocak 2026’dan itibaren AB, revize edilmiÅŸ Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) menÅŸe kurallarına geçecek. Böylece, 2025 yılı boyunca süren geçiÅŸ dönemi sona erecek ve eski kurallarla revize kuralların paralel uygulanması sonlanacak.

Ticarette menşe ispatı

AB’nin ticaret ortakları arasında menÅŸe kuralları uyumlu hale getirilmiÅŸ olacak. Bu kapsamda, Pan-Avrupa-Akdeniz bölgesindeki ülkelerle yapılan ticarette menÅŸe ispatı ile uluslararası ticarette, gümrük vergilerinden muafiyet saÄŸlamak için menÅŸe kümülasyonu adı verilen sistemler aracılığıyla sunulan kümülasyon imkanları güncellenecek. Bölge ülkeleri arasında ham madde ve ürün tedariki yeni standartlara göre sürdürülecek.

AB’nin finansal ve çevresel raporlama çerçevesinde 1 Ocak 2026 tarihi, yeni yükümlülüklerin baÅŸlayacağı ve mevcut süreçlerin kalıcı hale geleceÄŸi bir aÅŸama olacak. AB’de söz konusu tarihte sürdürülebilirlik raporlaması yükümlülükleri daha geniÅŸ bir ÅŸirket kitlesini kapsayacak ÅŸekilde artırılacak.

Çalışan sayısı 250’yi aÅŸan ve belirli finansal kriterleri karşılayan büyük ÅŸirketler kurumsal sürdürülebilirlik raporlarını yayımlayacak. AB borsalarında iÅŸlem gören KOBÄ°’ler için de raporlama dönemi de baÅŸlarken, küçük ÅŸirketlere raporlama yükümlülüğünü erteleme seçeneÄŸi sunulacak.

2007 yılından bu yana AB üyesi olan Bulgaristan, 1 Ocak 2026’da Euro para birimine geçecek. En son 2023’te Hırvatistan’ın dahil olduÄŸu Avro Bölgesi’ne Bulgaristan’ın da girmesiyle üye sayısı 21’e ulaÅŸacak.

Kripto kullanıcıların işlem ayrıntıları vergi otoriteleriyle paylaşılacak

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) tarafından geliştirilen Kripto Varlık Raporlama Çerçevesi (CARF), kripto hizmet sağlayıcıları kullanıcılara ait kimlik bilgilerini ve işlem ayrıntılarını ulusal vergi otoritelerine raporlama zorunluluğu kılıyor.

CARF ile şeffaflığın artırılması

Aralarında Ä°ngiltere, ABD, Kanada, Avustralya, Almanya, Japonya, Singapur ve Güney Afrika’nın bulunduÄŸu 48 ülke ve yetki bölgesinin 2023 sonunda uygulamayı kabul ettiÄŸi CARF’ı 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe koyacak ve raporlamaya baÅŸlayacak ülkeler arasında Ä°ngiltere ve Hollanda öne çıkıyor.

CARF kapsamında toplanan veriler, uluslararası vergi otoriteleri arasında karşılıklı olarak aktarılacak. CARF ile şeffaflığın artırılması, vergi kaçakçılığıyla mücadele, kripto kullanıcılarının vergi ödemelerinin güvence altına alınması ve raporlama yükümlülüklerinin geleneksel finans sektöründeki standartlarla uyumlu hale getirilmesi amaçlanıyor.

Vergi radarı

ABD’de bu yıl yasalaÅŸan ve kapsamlı vergi düzenlemelerini içeren “Bir Büyük Güzel Yasa” (One Big Beautiful Bill) ile önceki yıllardan sarkan muafiyetlerin güncellenmesi nedeniyle 2026’da özellikle vergi mükellefleri için yeni bir sayfa açılacak.

Yeni yılda ülkede uzun süredir tartışma konusu olan Eyalet ve Yerel Vergi (SALT) indiriminde gelire bağlı yeni bir sisteme geçilecek. Uzun yıllardır 10 bin dolarla sınırlı kalan bu tutar, yıllık geliri 500 bin doların altında olan mükellefler için 40 bin dolara kadar yükselecek. Bu eşiğin üzerindeki gelirlerde indirim kademeli olarak azalacak. Değişiklik, özellikle New York ve Kaliforniya gibi vergi yükü yüksek eyaletlerde yaşayan ve gelir eşiğinin altında kalan mükellefler için önemli bir vergi avantajı yaratacak.

Yeni yılda yürürlüğe girecek düzenlemelerle birlikte ABD’de uluslararası para transferleri de vergi radarına girecek. Nakit, para emri veya çekle yapılan belirli yurt dışı transferlerinden yüzde 1 vergi tahsil edilecek. Ancak banka kartı veya kredi kartı, banka hesabı, dijital cüzdanlar ve ön ödemeli kartlarla yapılan transferler bu vergiye tabi olmayacak. Vergi yalnızca göndericiye uygulanacak, alıcının aldığı miktar deÄŸiÅŸmeyecek.

Federal hükümet, ABD’de faaliyet gösteren büyük ÅŸirketlerin yurt dışına yaptıkları ödemelerle vergi yüklerini azaltmalarını engellemeyi amaçlayan Matrah Aşındırma ve Verginin Kötüye Kullanımını Önleme Vergisi (BEAT) oranını kalıcı olarak yüzde 10,5 olarak uygulayacak. Ayrıca, tarife oranı döşemeli ahÅŸap mobilyalar için yüzde 25’ten yüzde 30’a, mutfak dolapları ve banyo dolapları için yüzde 25’ten yüzde 50’ye çıkarılacak.

Enerji verimliliği teşvikleri kaldırılacak

ABD’nin haziranda getirdiÄŸi 12 ülkeye “tam” ve 7 ülkeye “kısmi” seyahat yasağı, 1 Ocak itibarıyla yeni ülkeleri kapsayacak ÅŸekilde geniÅŸletilecek. Bu ay imzalanan kararname kapsamında halihazırda ABD’ye tam seyahat yasağı bulunan Afganistan, Myanmar, Çad, Kongo Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi, Eritre, Haiti, Ä°ran, Libya, Somali, Sudan ve Yemen’in dahil olduÄŸu ülkeler arasına Burkina Faso, Mali, Nijer, Güney Sudan ve Suriye eklenecek. Daha önce sınırlı kısıtlamaya tabi tutulan Laos ve Sierra Leone de tam yasak kapsamına alınırken, Filistin Yönetimi tarafından verilen seyahat belgelerine sahip kiÅŸilere de yasak getirilecek.

Kısmi seyahat kısıtlamaları ve giriş sınırlamaları

Burundi, Küba, Togo ve Venezuela’ya ek olarak Angola, Antigua ve Barbuda, Benin, FildiÅŸi Sahili, Dominika, Gabon, Gambiya, Malavi, Moritanya, Nijerya, Senegal, Tanzanya, Tonga, Zambiya ve Zimbabve için de kısmi seyahat kısıtlamaları ve giriÅŸ sınırlamaları uygulanacak. Enerji alanında ise ABD’de bu yıl eylül sonunda kaldırılan elektrikli araç vergi teÅŸviklerine ek olarak, gelecek yıl itibarıyla konutlarda enerji verimliliÄŸi için saÄŸlanan vergi teÅŸvikleri de sona erecek.

Böylece, evlerde enerji verimliliğini iyileştirmeye yönelik ısı pompaları, pencereler ve kapılar, yalıtım ve merkezi klima sistemleri gibi ekipman maliyetleri için yıllık 3 bin 200 dolara kadar olan vergi indirimi son bulacak. Enerji verimliliği yüksek yeni konutlar inşa eden müteahhitlerin konut başına aldığı 5 bin dolara kadar vergi indirimi de kaldırılacak.

Çin’de KDV ve siber güvenlikle ilgili deÄŸiÅŸiklikler

Çin’de 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek yeni Katma DeÄŸer Vergisi (KDV) Kanunu ve Siber Güvenlik Kanunu’nda yapılan deÄŸiÅŸiklikler, yeni yılda uluslararası ticareti ve yatırımları etkileyebilecek düzenlemeler olarak öne çıkıyor.

Katma DeÄŸer Vergisi Kanunu, 25 Aralık 2024’te kabul edilmesinin ardından bu yıl başından itibaren yürürlüğe giriyor. Sınır aşırı ticaretin vergilendirilmesinde “tüketim yeri” esasını getiren yeni yasa, Çin’in KDV düzenlemelerini uluslararası kurallarla daha uyumlu hale getirecek.

Çin’de daha önce KDV hesaplamasında malın ya da hizmetin “üretildiÄŸi yer” esas alınıyordu. Tüketim yerini esas alan yeni kanunun ülkenin vergi gelirlerinde en büyük kalemi oluÅŸturan KDV’nin tahsilini daha verimli hale getireceÄŸi, öte yandan bazı sektörlerdeki kapasite fazlası üretimi dengeleyebileceÄŸi öngörülüyor.

Siber Güvenlik Kanunu’nda 28 Ekim’de kabul edilen deÄŸiÅŸiklikler de 1 Ocak 2026’tan itibaren yürürlükte olacak. Bu deÄŸiÅŸikliklerle, siber güvenlikte yapay zeka sistemlerinin geliÅŸimine yönelik devlet desteÄŸi geniÅŸletilirken, aÄŸ operatörleri ve kritik enformasyon altyapısı iÅŸletenlerin güvenlik uyum yükümlülükleri sıkılaÅŸtırıyor.

Değişikliklerle ayrıca siber güvenlik uygulamalarında Medeni Kanun ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gibi bağlantılı düzenlemelere de uyum şartı getiriliyor.

Çin Siber Uzay Ä°daresi ile Devlet Piyasa Düzenleme Ä°daresinin 17 Ekim’de açıkladığı kiÅŸisel verilerin sınır aşırı aktarımına yönelik tedbirler de yılbaşında yürürlüğe giriyor. Buna göre, hassas kiÅŸisel verileri yurt dışına aktaran tüm operatörler ile 100 bin kiÅŸiden fazla kiÅŸinin hassas olmayan verilerini yurt dışına aktaran operatörlere siber güvenlik sertifikası alma zorunluluÄŸu getirilecek.