Varank, Kovid-19 tanısı için Türk bilim insanlarının yeni sistem geliştirdiğini açıkladı:

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) tanısı için Türk bilim adamları tarafından yeni bir sistem geliÅŸtirildiÄŸini bildirdi.

Bakan Varank, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, Türk bilim insanlarının dünyaya örnek olacak öncü iÅŸlere imza attıklarını belirtti.

Bayrama güzel bir müjdeyle baÅŸlandığını belirten Varank, ÅŸunları kaydetti:

“Bilim insanlarımız dünyaya örnek olacak öncü iÅŸlere imza atıyor. Özgür hocamız ekibiyle, Kovid-19 tanısı için yeni bir sistem geliÅŸtirdi. Sentetik biyolojiyle geliÅŸtirilen tanı sistemi 3B teknolojisiyle cihaza çevrildi.”

Bakanlık açıklaması 

Söz konusu sisteme iliÅŸkin Bakanlıktan yapılan açıklamada da Bilkent Üniversitesi UNAM öÄŸretim üyesi Doç. Dr. Urartu Özgür Åžafak Åžeker ve ekibi tarafından sentetik biyoloji ve ileri genetik mühendisliÄŸi yöntemleri kullanılarak “Koronavirüs tespiti için sentetik anahtar sistemleri” geliÅŸtirildiÄŸi ifade edildi.

Açıklamada, koronavirüs tanısı için yararlanılan RT-PCR yönteminin tüm dünyada ve Türkiye’de yaygın olarak kullanıldığı, bu yöntemde genel olarak optik okuma yapabilen bir polimeraz zincir reaksiyon cihazına ve eÄŸitimli personele ihtiyaç duyulduÄŸu bildirildi.

Bu sisteme paralel bir sistem oluÅŸturmak üzere Doç. Dr. Åžeker ve ekibinin sentetik biyoloji yaklaşımlarını kullanarak çalışmalara baÅŸladığı ve neticede yenilikçi bir tanı sisteminin ortaya çıktığı kaydedildi.

Sistemin, herhangi bir karmaşık cihaza ihtiyaç duymadan sadece LED’ler ile mavi ışık verebilen bir sistem kullanarak viral tanı konulmasına olanak saÄŸlayacak bir nükleik asit tabanlı tasarım olduÄŸu ifade edildi.

Açıklamada, Doç. Dr. Åžeker ve ekibinin tasarımlarını tamamladıktan sonra sinyal gözlemek amacıyla basit bir optik cihazı da 3B yazıcıda hazırlayarak sistemlerini oluÅŸturmayı baÅŸardıkları belirtilerek ÅŸunlar kaydedildi:

“Bu sistem, tek bir moleküler tasarımla virüsün tanısını saÄŸlayabilmektedir. Aynı zamanda, sisteme ait tüm reaksiyonlar oda sıcaklığında gerçekleÅŸmektedir. Bu da ekstra bir cihaza ihtiyaç duyulmasını engellemektedir. Öyle ki reaksiyonların olduÄŸu test tüplerine mavi ışık tutulduÄŸunda doÄŸrudan yeÅŸil sinyal görülebilmektedir. Bu sinyalin oluÅŸması örnek hazırlama dahil bir saatlik sürede sonuç verebilse de bu sürenin kısaltılmasına yönelik çalışmalar da hızla devam etmektedir. Bu moleküler tasarım Sars-CoV-2 tanısına karşı gerçekleÅŸtirilmiÅŸ ve sonuç sinyalini dışardan bir boya yardımıyla deÄŸil kendisi üretebilen bir sistemdir. Sistemin kullanım sırasında herhangi bir karmaşık cihaza, uzmana ihtiyaç duymayacak olması sistemin evlerde de kullanımına olanak saÄŸlayacak bir niteliktir.”

Bilkent Üniversitesi UNAM ve TÜBÄ°TAK tarafından finansal olarak destelenen projede, Doç. Dr. Åžeker ve yürütücülüÄŸünü yaptığı Sentetik Biyosistemler Laboratuvarı üyeleri Çisil Köksaldı, Recep Erdem Ahan, Sıla Köse, Nedim HacıosmanoÄŸlu ve Ebru Åžahin Kehribar’ın yer aldığı ifade edildi.

AA