Anayasa Mahkemesi’nden kadınlar için “soyadı” kararı

0

BEÄžENDÄ°M

ABONE OL

News

0

Ä°stanbul 8’inci Aile Mahkemesi, ‘Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı baÅŸvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Daha önce iki soyadı kullanan kadın, bu haktan sadece bir soyadı için yararlanabilir’ düzenlemesinin iptali için AYM’ye baÅŸvurdu. Ä°stanbul 8’inci Aile Mahkemesi iptal kararını, ‘ErkeÄŸin doÄŸumla kazandığı soyadını ömrü boyunca kullanması mümkünken, aynı hakkın kadına tanınmamasının eÅŸitlik ilkesi ile baÄŸdaÅŸmadığı’ gerekçesi ile istedi.

BaÅŸvuruyu deÄŸerlendiren Yüksek Mahkeme, Medeni Kanun’un 187’inci Maddesi’nde bulunan hükmü iptal etti. Kararda, Anayasa’ya göre kadın ve erkeÄŸin eÅŸit haklara sahip olduÄŸu, ailenin de ‘eÅŸler arasında eÅŸitliÄŸe dayandığı’ ifade edildi.

Kararda, erkeğin evlenmeden önceki soyadını evlendikten sonra da tek başına kullanabildiği halde, kuralla kadının evlenmeden önceki soyadını evlendikten sonra ancak kocasının soyadının önünde kullanabileceği öngörüldüğünden karşılaştırmaya müsait şekilde benzer durumda olan eşler arasında cinsiyet temelinde farklı muamelenin yapıldığı ifade edildi. Nüfus kayıtlarındaki karışıklığın önlenmesi ve soy bağının sağlıklı bir şekilde tespit edilmesinde kamu yararı bulunduğu ancak bireylerin kimlik numaralarının bulunması ve nüfus hizmetlerinin bilişim teknolojilerinden faydalanılarak sunulduğuna da dikkat çekildi.

Kararda, kadının evlenmeden önceki soyadını yargı yoluna baÅŸvurarak kullanabildiÄŸi anımsatılarak, “EÅŸitlik ilkesinde esas olan kadının yargı yoluna baÅŸvurmaksızın erkek ile eÅŸit haklardan yararlanabilmesidir. AÄ°HM, AYM ve Yargıtay kararları kadının evlenmeden önceki soyadını evlendikten sonra tek başına kullanabilmesine sınırlı bir imkan tanımıştır. Tüm geliÅŸmelere raÄŸmen varlığı korunan ve idare makamlarınca uygulanmaya devam edilen kural nedeniyle kadının herhangi bir külfete katlanmak zorunda kalmaksızın evlenmeden önceki soyadını tek başına kullanabilmesi mümkün olmamıştır. Ortak soyadının aile baÄŸlarını korumanın zorunlu olduÄŸunun, bu manada eÅŸlerin ortak soyadı taşımamaları halinde aile baÄŸlarının hiçbir ÅŸekilde korunamayacağının söylenmesi de zordur. Evlenmeden önceki soyadının, evlendikten sonra da tek başına kullanılması baÄŸlamında kadın ve erkek arasında kuralla öngörülen farklı muamelenin nesnel ve makul bir temele dayanmaması sebebiyle eÅŸitlik ilkesini ihlal ettiÄŸi sonucuna ulaşılmıştır” ifadeleri kullanıldı.

9 AY SONRA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

Anayasa Mahkemesi’nin verdiÄŸi bu karar Resmi Gazete’de yayımlandı. Medeni Kanun’un 187’inci Maddesi’nde bulunan hükmün iptal kararı, Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 9 ay sonra yürürlüğe girecek. Alınan bu karar ile kadınların evlendikten sonra yalnızca bekarlık soyadlarını kullanabilmeleri için dava açmalarına gerek kalmayacak.