Facianın üzerinden bir sene geçti

0

BEÄžENDÄ°M

ABONE OL

News

0

Bolu’nun kış turizm merkezi Kartalkaya’da Grand Kartal Oteli’nde 21 Ocak 2025 tarihinde meydana gelen ve 34’ü çocuk, 78 kiÅŸinin hayatını kaybettiÄŸi yangının üzerinden bir yıl geçti.

DW Türkçe’den Alican UludaÄŸ, 12 soruda Kartalkaya yangınını mercek altına aldı.

Grand Kartal Oteli’nin tarihçesi nedir?

Kartalkaya Turizm Bölgesinin ilk adımı, iÅŸ insanı Mazhar MurtezaoÄŸlu’nun 1971’de KöroÄŸlu DaÄŸları’nın zirvesinde üç yıldızlı otel tesisi kurmak için 67 bin 200 metre karelik alanı 49 yıllığına kiralamasıyla atıldı.

Ä°lk olarak Kartal Otel faaliyete geçti. 1997 yılında Bolu Ä°l Bayındırlık ve Ä°skân Müdürlüğü tarafından Kartal Otel Turizm Anonim Åžirketine yapı ruhsatı verildi. 1999’da Grand Kartal Oteli için ek izin çıktı. Ä°ÅŸyeri açma ve çalıştırma ruhsatı Bolu Ä°l Özel Ä°daresi tarafından verildi. MurtezaoÄŸlu, 2019 yılında hayatını kaybettiÄŸinde oteli kızı Emine Ergül ve damadı Halit Ergül devraldı.

Halit Ergül, Emine Mürtezaoğlu ile evlenmeden önce otelde çalışıyordu.

Grand Kartal Oteli’nde yangın nasıl ve neden çıktı?

Grand Kartal Oteli yangını, 21 Ocak 2025 tarihinde gece saat 03:17’de otelin 4’üncü katında bulunan restoranda “show alanı” olarak adlandırılan bölümdeki grill plate isimli elektrikli ızgarada baÅŸladı.

Akşam yemeğinden sonra mutfak çalışanları, cihazı açık unuttu.

Cihazın termostatı aşırı korozyona uğraması nedeniyle devreye girmedi ve bu sebeple cihazda aşırı ısınma gerçekleşti. Bu ısınma, ızgara iletkenlerinde kısa devreye neden oldu. Termostatların da devreye girmemesi nedeniyle ızgaranın yağ haznesinde bulunan temizlenmemiş hayvansal yağlar, yanmaya başladı.

Yanan yağlar ve malzeme kabı eriyerek 90-100 cm ilerideki çöp bidonuna ulaştı ve yangını çöp bidonuna sıçrattı.

Yangının büyümesine LPG bağlantı hortumlarının sızdırmazlık tabakası tamamen yanması ve bu sırada borulardan sızan gazın alev alması etkili oldu.

Özellikle tavanda kullanılan vernikli OSB ve ahÅŸap dekorasyonun tutuÅŸmasının yangın hızlı ilerlemeye baÅŸladı ve yangın saat 03:26’da kontrol edilebilir sınırların üstüne çıktı.

Yangın ilk ne zaman fark edildi? Görevliler ne yaptı?

Yangın gecesi otel mutfağında dört personel, sabah kahvaltısı hazırlıyordu.

Saat 03:24’te yangını ilk fark eden kiÅŸi mutfak çalışanı Yusuf Karahanlı oldu.

Hemen diÄŸer üç mutfak personeline haber verdi. Bu sırada yangın, müdahale edilebilecek seviyeyi geçti. Saat 03:24:18’de Yusuf Karahanlı, resepsiyona giderek resepsiyonist YiÄŸithan Burak Çetin’e haber verdi.

Saat 03:27’de itibarıyla yangın hızla yayılarak mutfak ve restoran bölümünün tümüyle siyah duman altında kalmasına neden oldu.

Kayıtlara göre YiÄŸithan Burak Çetin, saat 03:26:44’te ilk olarak Jandarma 156 hattını, saat 03:30’da otel müdürü Zeki Yılmaz’ı aradı.

Yangın sırasında otelde kalanlara haber verildi mi?

Bilirkişiler, yangının çıktığı ilk 10 dakikayı, kurtulmak için altın zaman olarak nitelendirdi.

Ancak otel görevlileri ne yangın alarm butonuna bastı ne de sesli olarak otelde kalanları uyardı.

Çalışanlar, bu sırada otelin 6 ve 7’nci katında kalan otelin sahibi Emine Ergül ve otelin genel müdürü ve damadı Emir Aras’ı saat 03:32’de haberdar etti.

Yangının 14’üncü dakikasında Emir Aras, otelin yönetim kurulu üyesi olan eÅŸi Elif Aras’ı da alarak 1 dakika 44 saniyede kimseye haber vermeden otelden kaçtı. Henüz koridora yeni dumanların ulaÅŸtığı anlarda Emir Aras diÄŸer oda kapılarına ne vurdu ne de yüksek sesle ikaz etti.

Emine Ergül de 6’ncı katın penceresinden otelin tentesine konulan merdivenle kurtuldu.

Emir Aras gibi otelin 7’nci katında kalan Ceren DoÄŸan ve kızı Lalin DoÄŸan, haberdar edilmediÄŸi için hayatlarını kaybetti.

Grand Kartal Oteli’nde yangın güvenliÄŸiyle ilgili eksiklikler nelerdi?

Kartalkaya facisasına adeta ihmaller zinciri neden oldu.

Kartalkaya davasındaki gerekçeli karara göre, otelin yangın alarm sistemi ve duman dedektörleri çalışmıyordu.

Yangını gören bazı misafirler, alarma basmalarına karşın sistemin çalışmadığını söyledi. Duman dedektörlerinin de çalışanların ikinci katta sigara içmesi nedeniyle dedektörlerin devreye girmesini engellemek için kapatıldığı ortaya çıktı.

Diğer yandan otelde yangın anında devreye girmesi gereken yağmurlama sistemi yoktu.

Yangın mevzuatı kapsamında zorunlu duman tahliye çıkışı, ruhsata aykırı olarak 11’inci ve 12’nci katların sonradan odaya dönüştürülmeleri nedeniyle kapalıydı. Bu nedenle yangın sırasında duman, otelin içine yayıldı.

Yangın merdivenleri mevzuata aykırı düzenlendi. Yeterli acil çıkış ve tahliye alanı ve yeterli acil aydınlatma ve acil çıkış levhaları bulunmuyordu.

Personele iş güvenliği eğitimi verilmedi, yangın tatbikatı yapılmadı. Elektrik ve LPG tesisatı güvenlik ve mevzuata uygun olmayan nitelikte kuruldu.

78 kişinin ölüm nedeni ne?

Grand Kartal Oteli yangınında 34’ü çocuk 78 kiÅŸi hayatını kaybetti. Ölenlerin 22’si karbonmonoksit zehirlenmesi ve duman gazı inhalasyonu sebebiyle hayatını kaybetti. 32 kiÅŸinin ise yalnızca karbonmonoksit zehirlenmesi sebebiyle yaÅŸamlarını yitirdiÄŸi kaydedildi.

Dilara Ermanoğlu, Eslem Uyanık, Alican Boduroğlu ile Şevval Şahin ise yangın sırasında kurtulmak için aşağı atlamaları sonucunda kemik kırığı ve iç kanama nedeniyle öldü.

20 kiÅŸinin ölüm nedenine ise otopsi raporunda “karbonizasyona uÄŸramaları” nedeniyle yazıldı ve kimlikleri DNA testi ile belirlendi.

Kartalkaya davasında kime ne ceza çıktı?

Bolu 1. Ağır Ceza Mahkemesi, 20’si tutuklu 32 sanıklı davada 31 Ekim 2025’te kararını açıklamıştı.

Mahkeme kararında; otel sahipleri Halit Ergül, Emine Ergül MurtezaoÄŸlu ile kızları olan otelin yönetim kurulu üyeleri Ceyda HacıbekiroÄŸlu ve Elif Aras, damadı ve otelin genel müdürü Emir Aras, otel müdürü Zeki Yılmaz, Gazelle adlı otelin müdürü Ahmet Demir, muhasebe müdürü Kadir Özdemir, Bolu Belediye BaÅŸkan Yardımcısı Sedat Gülener ile Bolu Belediyesi Ä°tfaiye Müdürü Kenan CoÅŸkun ve itfaiye eri Ä°rfan Acar’ı  olası kastla öldürme suçundan 34’er kez müebbet ve 1096’ÅŸar yıl 4’er ay hapis cezasına mahkûm etti.

Kararda, Halit Ergül ve diÄŸer yöneticilerin otelde yangın güvenliÄŸiyle ilgili eksiklikleri bilmelerine karşın tedbir almadıkları, “olursa olsun” mantığıyla hareket ettiÄŸi, yangının otel misafirlerine haber verilmesini engelledikleri kaydedildi.

Bolu Belediyesi yangından neden sorumlu tutuldu?

Kartalkaya yangınında Bolu Belediye BaÅŸkan Yardımcısı Sedat Gülener, Bolu Belediyesi Ä°tfaiye Müdürü Kenan CoÅŸkun ve itfaiye eri Ä°rfan Acar’ın da olası kastla öldürme suçundan sorumlu olmasının nedeni 16 Aralık 2025’te otele bitiÅŸik 70 metre karelik kafe için yapılan denetim.

Otelde denetim yapan itfaiye eri İrfan Acar, kafe için alınacak ruhsat başvurusu için oteli denetledi. Denetimde yangın güvenliğiyle ilgili 10 ciddi eksiklik tespit edildi. Buna ilişkin tutanak, otel yöneticilerine de verildi.

Ancak otel, ruhsat başvurusunu geri çekince Bolu Belediyesi denetim işlemini iptal etti.

Gerekçeli kararda, belediye görevlilerinin “denetimi iptal edip yüksek risk barındıran otelin faaliyette kalmasını saÄŸladıkları, bu felaketin temelinde idarenin görevlerini yerine getirmemiÅŸ olmasından kaynaklanan sorumluluÄŸunun olduÄŸu, görevlerinin gereÄŸini yapmayan idareler sebebiyle yangının yol açtığı ölüm ve yaralanmaların arttığı…” anlatıldı.

Bolu Ä°l Özel Ä°daresi’nin ihmali nelerdi?

Grand Kartal Oteli’ne iÅŸ yeri açma ve çalışma ruhsatı 1997’de Bolu Ä°l Özel Ä°daresi tarafından verildi. Bolu Ä°l Özel Ä°daresi, oteli en son 4 Åžubat 2024’te denetledi.

Bolu Ä°l Özel Ä°daresi Genel Sekreteri Sırrı Köstereli, Genel Sekreter Yardımcısı Bünyamin Bal, Denetimi Ruhsat ve Denetim Müdürü Yeliz ErdoÄŸan, Seben Ä°lçe Özel Ä°dare Müdürü Mehmet Özel, bilinçli taksirle ölüme neden olma suçundan 21’er yıl hapis cezasına mahkûm oldu.

Kararda, bu sanıkların Grand Kartal otelde süreklilik arz edecek şekilde yangın güvenliği yönünden yapısal eksikliklerin olduğunu bilmelerine rağmen kendilerine yüklenen yükümlülükleri yerine getirmeyip, bu güvenliksiz ortamda otelin faaliyette kalmasına, müşteri kabul etmesine göz yumdukları belirtildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yangındaki sorumluluÄŸu neydi?

Kültür ve Turizm Bakanlığı, otelin faaliyete geçmesini saÄŸlayan turizm iÅŸletme belgesini veren kurumdu. Bu raporu verilirken Bolu Belediyesi’nden yangın yeterlilik belgesi ve Bolu Ä°l Özel Ä°daresi’nden de iÅŸyeri açma ve çalışma ruhsatı alındı.

Ancak Bakanlığa baÄŸlı Kontrolörler Kurulu BaÅŸkanlığı’nın, oteli belli aralıklarla denetlenmesi gerekiyordu. Otel bu kurum tarafından en son 16 Aralık 2025’te denetledi. Ancak bu denetimde yangın güvenliÄŸiyle ilgili herhangi bir eksiklik tespit edilmedi.

Denetim raporu ise yangından bir gün sonra, yani 22 Ocak 2025’te tamamlandı. UludaÄŸ’ın aktardığına göre raporda yalnızca otelde “duman dedektörü” olduÄŸu yazıldı ancak bunun çalışıp çalışmadığına bakılmadı.

O dönem Kültür ve Turizm Bakanlığı Kontrolörler Kurulu BaÅŸkan Vekili Levent K. yangından 4 ay önce kontrolörlere yazı göndererek otelde yangın güvenliÄŸiyle ilgili eksiklikleri Ä°tfaiye’ye “gereÄŸi” için deÄŸil, “bilgi” için göndermelerini istemiÅŸti. Yazıda, otelleri denetleyecek kontrolörler “Kesin bilgi gibi yazarsanız ve sonunda otel bir hak kaybına uÄŸrarsa siz sorumlu olursunuz” denilerek uyarılmıştı.

Kartalkaya otel yangını soruşturmasında son durum ne?

Yangına iliÅŸkin halen Kültür ve Turizm Bakanlığı’na baÄŸlı 9 kamu personeli hakkında Bolu Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı soruÅŸturma yürütüyor.

Şüpheliler arasında Kültür ve Turizm Bakanlığında Yatırım İşletmeler Genel Müdürü Neşe Ç. de var. Soruşturma kapsamında geçen ay 9 kişiyle ilgili yurt dışı çıkış yasağı getirildi.

Savcılık, ifadelerini aldığı 9 kiÅŸiye, “Kültür Turizm Bakanlığı Kontrolörlerince 16 Aralık 2024 ve önceki tarihlerde yapılan denetimlerde yangın güvenliÄŸine dair yetersizlik tespit edilmemiÅŸ olmasının sebebi nedir?” diye sordu.

Yatırım İşletmeler Genel Müdürü, şüpheli Neşe Ç. bağlı oldukları kanun, yönetmelik, tebliğ ve iç genelgeler kapsamında ilgili işletmenin hizmet kalitesi ve konforuna yönelik denetlemeler yaptıklarını öne sürdü.

Dönemin Kontrolörler Kurulu BaÅŸkanvekili Levent K. da “Mevzuata göre bizlerin yangın güvenlik tedbirlerini teknik olarak inceleme yetkimiz yoktur” dedi. Bakanlık çalışanları, Bolu Belediyesi ve Ä°l Özel Ä°daresi’ni suçladı.

Hukukçular ne diyor?

Kartalkaya davasında mağdurların avukatı Onur Fırat Kaynun, hukukçu olarak en büyük kaygısının; Kültür ve Turizm Bakanlığı personelinin ceza yargılamasından kaçırılması olduğunu kaydetti.

İdare hukuku açısından esas sorumlunun Kültür ve Turizm Bakanlığı olduğunu belirten Kaynun; 9 kişinin halen yargı önüne çıkarılmadığını, iddianame düzenlenmediğini vurguladı. Kaynun, şunları kaydetti:

“Bu şüphelilerin otelin denetimine dair tüm evrakları yangından sonra ‘revize’ ederek elden geçirdiÄŸi, bu iÅŸlemlerden sonra evrakların yeniden elektronik imzalarla imzalandığı tespit edip savcılığa bildirmemize raÄŸmen halen bu şüpheliler hakkında gerekli adli kontrol tedbirlerine hükmedilmiyor. Biz avukatlar olarak savcılık makamının yapması gerekeni yapıp sanıkların delilleri kararttığını dahi kendi imkanlarımızla tespit ediyoruz. Buna raÄŸmen bu şüpheliler hakkında baÅŸkaca bir iÅŸlem yapılmıyor. Savcılığın bu tutumu muhtemel yargılamanın da sıhhatini engelliyor.”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un da kusurlu olduÄŸunu ifade eden Kaynun, “Güvenli otel, çocuk dostu otel, ‘ETS ÖNERÄ°YOR’ gibi pazarlama metotlarıyla müşteriler açısından satın almada ön plana çıkartılan Grand Kartal Otel’in acentesi ve patronların ifadesiyle ‘otelin cirosunun en az yüzde 30’unu saÄŸlayan’ Bakan Mehmet Nuri Ersoy’un sahibi olduÄŸu ETS Tur isimli firma yetkilileri hakkında Bolu Cumhuriyet BaÅŸsavcılığı 6 aydır tek bir iÅŸlem yapmıyor” dedi.

Kaynun, benzer şekilde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı personellerinin yargı mercilerinin önünden kaçırıldığını kaydetti.

Avukat Kaynun, “Bu katliama dair ailelerin çığlıkları ancak ve ancak gerçekten sorumluluÄŸu olan tüm şüphelilerin yargı önüne çıkartılması ve adil bir ÅŸekilde yargılanmasıyla dinebilir. Bu katliam geçmiÅŸteki benzer katliam dosyalarında olduÄŸu gibi ülke için bir hukuk sınavıdır” ifadesini kullandı.