PlastiÄŸi yok etmenin yolu bulundu

0

BEÄžENDÄ°M

ABONE OL

News

0

Plastik 1950’li yıllardan beri modern hayatın yapıtaÅŸları arasında yer alıyor. Zamanla ortaya çıktı ki bu kullanışlı ürün aynı zamanda doÄŸamızı yok ediyor. Bilim insanları uzun yıllardır plastik kirliliÄŸine karşı etkili yöntemleri araÅŸtırıyor.

Nature Communications’da yayımlanan yeni bir makaleye göre çözüm beklenmedik bir yerde ortaya çıktı. Balmumu solucanlarının tükürüğündeki enzimler özellikle poÅŸetlerin üretiminde kullanılan polietileni kolayca bozuyor.

Bu solucanlar oda sıcaklığında plastiği hızlıca yiyip tüketebiliyor. Normalde balmumu solucanları arı kovanlarının peteklerinde yaşıyor. Amatör arıcı ve araştırmacı Federica Bertocchini 2017 yılında söz konusu keşfe tesadüfen denk geldi.

TESAFÃœFEN KEÅžFEDÄ°LDÄ°

Bertocchini, “Arı kovanlarım balmumu solucanlarıyla doluydu, bu yüzden onları temizlemeye ve solucanları plastik bir torbaya koymaya baÅŸladım. Bir süre sonra bir sürü delik fark ettim. Bunun sadece bir çiÄŸneme olmadığını, kimyasal bir bozulma olduÄŸunu gördük” dedi.

Oysa plastik dayanıklı olacak şekilde üretildiğinden, bozulmadan kalması, ekosistemleri, deniz ürünlerini, suyu ve hatta insanların kan dolaşımını kirletmesiyle biliniyor. Normal şartlarda doğada kimyasal bozuluma uğraması 400 yıldan uzun sürüyor.

Bilim insanları bu bozulmanın yapısını incelediğinde balmumu solucanlarının tükürüğünde iki enzim keşfetti. Demetra ve ceres adı verilen bu enzimlerin plastiği parçalama özelliğine sahip bilinen ilk hayvan enzimleri olduğu belirtiliyor.

ÃœRETÄ°LEN PLASTİĞİN YÃœZDE 30’U POLÄ°ETÄ°LEN

Polietilen tüm sentetik plastik üretiminin yüzde 30’unu oluÅŸturuyor. DoÄŸada bir süre sonra ufak parçalara bölünüp mikroplastik olarak varolmaya devam ediyorlar. Yabi polietilen görünmezliÄŸini yitiriyor ama plastiklik özelliÄŸi çok daha uzun süre sürüyor.

The Guardian’a konuÅŸan BirleÅŸik Krallık’taki Portsmouth Ãœniversitesi’ndeki Enzim Ä°novasyon Merkezi’nin direktörü Andy Pickford balmumu solucanları plastiÄŸi çok hızlı ve aşırı sıcaklık koÅŸullarına ihtiyaç duymadan bozduÄŸundan, “enzimatik bozulma, polietilen atıklarını kullanmanın bir yolu olabilir” dedi.

Yine de böyle bir sistemin de dezavantajı var. Polietileni parçalayacak kadar solucan yetiştirilmesi gerekiyor. Bu da böcek karbondioksitinin artması demek.