Türkiye’de sanayi şirketlerinin devler liginde Anadolu etkinliğini artırmaya devam ediyor. İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından her yıl açıklanan “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” listesinin 2023 sonuçlarına göre en iyi performansı açık ara Ankara gösterdi. 10 yıl önce açıklanan 2014 verilerine göre Ankara’dan 26 firma devler liginde bulunuyordu. Geçen 10 yılda kent 11 yeni firmayı daha devler ligine yükseltti. Böylece geçen 10 yılda firma oranını yüzde 37,04 artırmış oldu. EKONOMİ, şehir şehir İSO 500’de kentlerin performansını değerlendirdi. Değerlendirme İSO’nun da kriter olarak belirlediği, hangi firmanın hangi kentteki odaya bağlı olması kriter alındı. Ankara’nın ardından listede yıldızı parlayan bir başka İç Anadolu kenti de Konya oldu. 2022 verilerine göre Konya’nın 7 firması yer alırken, bu yıl açıklanan veride sayı 10. Listede son 10 yıllık değişime göre İstanbul’dan sanayi kuruluşlarının merkezleri hızla taşınmaya devam ediyor. 2014 verilerine göre İstanbul’dan 189 firma listede yer alırken bu rakam son verilerde 152’ye kadar geriledi. Böylece İstanbul geçen 10 yıl içinde yüzde 19,58 kan kaybetmiş oldu. Geçen yıl 6 Şubat’ta Türkiye’yi yasa boğan Kahramanmaraş merkezli depremler, deprem kentlerinden en çok merkez üs Maraş’ı etkiledi. 2022 verilerine göre 10 firması ile listede yer alan kentin, son açıklanan verilere göre firma sayısı 6’ya geriledi. Ancak diğer deprem kentlerinde firmaların sıralamaları gerilese de şirket sayısında düşüş tabir yerindeyse teğet geçti. 2023 verilerine göre firma sayısı gerileyen diğer kentler; Amasya, Eskişehir, Kayseri, Kocaeli ve İstanbul oldu. Kayseri, listenin en çok kan kaybeden şehri olarak dikkat çekti. Kent 17 firmadan 10 firmaya geriledi. Ancak bu gerilemede, bazı firmaların TMSF’ye geçmesi sonucunda bu firmaların kamu firması olarak görülmesi sebep oldu.

Anadolu’daki Oda ve Borsa Başkanları küresel krize vurgu yaptı

Zeki Kıvanç/Adana SO Başkanı- “Bireysel performanslar arttı” Tüm dünya ve ülkemiz açısından zorlu geçen 2023 yılında özelikle bölge olarak ardı ardına yaşadığımız asrın felaketinin etkisi, sanayi sektörüne de yansıdı. 2022’de 14 firmanın üretimden net satışları toplam 67,3 milyar TL iken, 2023’te 11 firma 82,6 milyar TL’ye ulaşmış. Firma sayısı azalmasına rağmen, toplam net satış miktarı artmış. 2023’de listede yer alan firmaların her birinin ortalama satışlarının 2022’ye göre önemli ölçüde arttığı görülüyor. Ortalama net satışlarda yaklaşık yüzde 56’lık bir artış söz konusu. Bu artış, firmaların bireysel performanslarının iyileştiğini gösteriyor. Celalettin Kesikbaş/Eskişehir SO Başkanı - “Elimizdekini nasıl koruyacağız?” Ciddi bir üretim ve ihracat potansiyeline sahip olan Eskişehir, ülkemizin en hızlı büyüyen sanayilerinden biri. Bu başarıya imza atan üyelerimizi ve tüm çalışanlarını içtenlikle kutluyorum. Zor bir yıl olarak tamamlanan 2023’te şirketlerimiz birçok riskle karşı karşıya kaldılar. 2024’ün de kolay bir yıl olmayacağını tahmin ediyorduk. Elimizdekini nasıl koruyabiliriz sorusuna yanıt aradığımız bir yıl yaşıyoruz. Şirketler açısından nakit akış süreçlerini doğru yönetmek her zamankinden daha önemli olacak. Mehmet Büyüksimitci/Kayseri SO Başkanı - “Ekonomik krizlere rağmen başarılıyız” Üyemiz olan 14 firmanın girdiği listede HES Hacılar ilk sırada yer alırken, Kayseri Şeker Fabrikası ikinci, Hasçelik Kablo ise üçüncü sırada yer aldı. Geçen yıl İlk 500 sıralamasında yer almayan Boyteks Tekstil, bu sene listeye yeni giren firmalar arasında. İSO ilk 500 sıralamasında geçen yıl 17 firmamız yer almıştı. Küresel ekonomide yaşanan tüm zorluklara rağmen bu sene de 14 firmamız listeye girmeyi başardı. Sanayicilerimizin gösterdiği üstün performans, ülke ekonomisinin büyümesini ve kalkınmasını ciddi anlamda destekliyor. Adnan Ünverdi/Gaziantep SO Başkanı - “Firma sayımız 29'a yükseldi" Listeye göre, önceki yıl 28 olan firma sayımızın bu yıl 29’a yükselmesi ve iller bazında 5. sırada yer almamız memnuniyet verici. 6 Şubat 2023’te şehrimizde ve bölgemizde meydana gelen deprem felaketinin yıkıcı etkileri başta olmak üzere küresel sorunlarla mücadele eden firmalarımızın sergilediği performans, kent ve ülke ekonomimizin büyümesine ve kalkınmasına önemli katkılar sunuyor. Mustafa Büyükeğen/Konya SO başkanı “Bu yıl firma sayımız 8’e yükseldi” Listede, Konya Şeker, AYD Otomotiv, Eti Alüminyum, TÜMOSAN Motor, Panagro Tarım, Daxler Enerji, Enka Süt ve Ova Un’un aralarında olduğu 8 firma ile yer aldı. Devler listesindeki gücü artan Konya, 12 OSB, 100’den fazla sanayi sitesi ve muhtelif yerlerdeki üretim tesisleri ile ülkemizin sanayi üretimine güçlü katkı vermeye devam ediyor. Listede yer alan firmalarımız da bunun en büyük göstergesi. Listede yer alma başarısı gösteren tüm firmalarımızı yürekten kutluyorum. Ayhan Zeytinoğlu/Kocaeli SO Başkanı “Merkezler başka illerde, sayımız düşük” Listede, firma merkezlerinin başka illerde olmasından dolayı Kocaelili firma sayısı 38 olarak görünüyor. Merkezleri başka illerde olup, üretimleri ilimizde olan firmaları dikkate aldığımızda 2023 yılında 80 işletmemizin Türkiye’nin en büyük 500 firması içerisinde yer aldığını memnuniyetle görüyoruz. Listeye girme başarısını gösteren tüm firmalarımızı tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum. Selçuk Semizoğlu/Çanakkale TSO Başkanı “Sanayideki başarımız artarak sürecek” Çanakkalemiz sanayi sektöründe giderek artan bir ivme yakaladı ve bu ivme sürdürülebilir kalkınma için büyük bir potansiyele sahip. İSO 500’de yer alan 9 Çanakkale firmamızı tebrik ediyorum. Üretim ve istihdama katkı sağlayan firmaların ve tüm potansiyel yatırımcılarımızın Çanakkale’nin sanayi alanında elde ettiği başarıların artarak devam edeceğine inancımız sonsuz. Bu başarıda emeği geçen tüm sanayicilere ve çalışanlara katkıları için teşekkür ediyorum. Mustafa Buluntu/Kahramanmaraş TSO Başkanı “Çalışmaya devam edeceğiz” Kent olarak ülkemiz kalkınmasının temel taşı olan üretim, ihracat ve istihdamımızla daha güçlü yarınlar için çalışmaya devam edeceğiz. Geçen yıl yaşadığımız deprem felaketine ve tüm güçlüklere rağmen şehrimiz, listede 6 firma ile yer alarak üretim, istihdam ve ihracattaki gücünü ve direncini bir kez daha gösterdi. Bu sonuçlarla birlikte Kahramanmaraş; Sakarya, Balıkesir ve Samsun ile beraber Türkiye sıralamasında 15’inci sırayı paylaştı. Büyük afete rağmen geçtiğimiz yıl şehrimizden 1 milyar doların üzerinde ihracat yapıldı. Ülkemiz ve şehrimiz ekonomisine sağladıkları büyük katkılardan dolayı firmalarımızı tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum. Hakan Sefa Çakır/Mersin TSO Başkanı “Destekle kobi’ler de listeye girer” KOBİ’lerin çoğu İSO listelerine giren sanayiciler kadar kurumsal ve güçlü değil. Eğer KOBİ’lerimize yeterli destek verilirse onlar da bu listelere aday potansiyeldedir. Artan ham madde maliyeti bir sorun. Özellikle, her anlamda üretimi, gıda, tarım ve sanayi arttırmak; üreticiye, ihracatçıya destek olmak zorundayız. OSB’lere destek veren küçük ihtisas sanayi sitelerine ihtiyacımız var. Sanayi yatırımcısı uygun arsa bulamıyor. Bu konuda sadece yerel yönetimler değil, devletin destek olması yapılan imar planlarında bu uygun bölgelerin sanayi parseli olarak işaretlenmesi lazım. Tüm Mersin firmalarımızı kutluyorum. Ömer Gülsoy/Kayseri TO Başkanı “İnancımızı kaybetmeden üretmeye devam” İSO ilk 500 sıralamasına giren 14 firmamızla onur duyuyoruz. Geçen yıl 17 firmamız listede yer almıştı. Önümüzdeki dönemde bu sayının daha da artacağına inanıyorum. Çünkü Kayseri’de bu potansiyel var. Yeter ki; inancımızı kaybetmeden üretmekten vazgeçmeden, işimizi en iyi şekilde yapmaya devam edelim. Biz de oda olarak bundan önce olduğu gibi bundan sonra da listedeki firmalarımızın sayısının artması için elimizden gelen tüm gücümüzle katkı sunmaya devam edeceğiz. Selçuk Öztürk/Konya TO Başkanı “Sayımızın artması sevindirici” Konya’dan 8 firma listeye girdi. Geçen seneye göre listeye giren firma sayımızdaki artış memnuniyet verici. Şehrimizin güçlü sanayi altyapısı, küresel ticaret ağı, geniş tarım arazileri ve hızla gelişen hizmet sektörü, ekonomik yapısının sağlam temellere dayandığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Bu özellikler Konya’nın daha fazla sayıda en büyük 500 listesine girebilecek sanayi kuruluşu çıkarma potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor. İlerleyen dönemlerde Konya’nın daha fazla firması ile listede yer alacağına inancımız tam. H. Ruhi Koçak/Tarsus TSO Başkanı “İki firmamız listeye girmeyi başardı” Odamıza kayıtlı Koluman Otomotiv Endüstri ile Yılbor Boru Plastik Türkiye’nin sanayi devleri liginde listeye yerleşme başarısı gösterdi. Bu zorlu ekonomi koşullarında üreten, katma değer yaratan, ihracatını artıran tüm sanayicileri gönülden kutluyorum. Yeni konjoktürel ortamda başarmanın yolu araştırma-geliştirme ve yeniliklere önem vermekten geçiyor. Ar-Ge yapan, ihracatını artıran sanayiciler bu devler liginde yer almaya devam edecek. Daha çok üretim, istihdam, ihracat ve karlılık için de sanayicilerimizin ortaya koyduğu güçlü potansiyelin daha fazla teşvik edilmesi gerektiğine inanıyoruz. Nadir Küpeli/Eskişehir OSB Başkanı “Sayımızın artması için katkı sunuyoruz” Eskişehir’de farklı lokasyonlarda ve Eskişehir OSB’de üretim yapan 18 sanayi kuruluşumuz listede yer aldı. Sayının artması için Eskişehir OSB olarak tüm gücümüzle sanayicilerimize katkı sunmaya devam ediyoruz. Eskişehir OSB’de halen yapımı ve inşaat çalışması süren 250’nin üzerinde yeni sanayi tesisi var. Eminim ilerleyen yıllarda bu firmalar üretime geçtiğinde ve belli bir büyüklüğe ulaştıklarında, Eskişehir’den çok daha fazla sanayi kuruluşunun bu listede yer aldığını hep birlikte göreceğiz. Sanayimizin çok daha fazla desteklenmeye ihtiyacı var.

“Diğer bölgelerin gelişmesi için destek gerekiyor”

Bu yıl listeye giremeyen illerden Diyarbakır’da faaliyet gösteren Doğu Güneydoğu Sanayici ve İş İnsanları Dernekleri Federasyonu (DOGÜNSİFED) Başkanı Devrim Türk, listeye giremeyen bölgelere de destek verilmesi gerektiğini dile getirdi. Türk, şu açıklamayı yaptı: “Öz kaynakla yapılabilecekler ancak bu kadar oluyor. Bölge sanayileşmede yeni. Gaziantep’i saymazsak Siirt’ten bir firma listeye girmiş. Ama biliyoruz ki girmeye çok yakın firmalarımız var. Bölge insanı olup başka yerlerde yatırımı olanlar var. Tabloya göre özellikle limanlara yakın olan bölgelerde sanayileşme yoğunlaşmış. Bu sosyal denge açısından çok sağlıklı bir yapılanma değil. Diğer bölgelerin de gelişmesi için bu gözle bakılıp destekler sunulması gerekiyor.”