Türkiye’de son 200 yılda 700’den fazla hortum yaÅŸandı

0

BEÄžENDÄ°M

ABONE OL

News

0

Dr. Abdullah Kahraman, AA muhabirine yaptığı açıklamada, hortumlarla ilgili meteorolojik gözlemsel kayıtların eksik olduÄŸunu söyledi.

Bunun nedeninin hortumların çok dar alanda ve çok kısa sürede gerçekleÅŸen hadiseler olduÄŸunu belirten Kahraman, “Dolayısıyla bunun sistematik olarak verilerinin toplanması ve farkına varılması mümkün deÄŸil. Genelde hortumlar çok dar alanları etkiliyorlar ve çoÄŸu zaman da hasar bırakıyorlar. ÇoÄŸu zaman bunların daha sonraki bıraktığı hasar ve gözlem üzerinden hortumlar rapor ediliyor.” diye konuÅŸtu.

“Yerel basında hortumların bir kısmına rastlıyoruz”

Kahraman, farkına varılamayan çok sayıda hortum hadisesi olduÄŸunu dile getirerek, ÅŸöyle devam etti:

“Yerel basın ve tarihi kayıtlara baktığımızda hortumların bir kısmına rastlıyoruz. Ne olursa olsun elimizdeki gözlem kayıtları eksik. 2009 yılında doktoraya baÅŸladıktan sonra sistematik olarak Türkiye’de gerçekleÅŸmiÅŸ olan bütün hortumları kayıt altına alıyorum. Türkiye’de bugüne kadar gerçekleÅŸmiÅŸ 700 küsür hortumu tespit ederek kayıt altına aldık. Bunların ilki de 1818 yılında ÇeÅŸme’deki hortuma kadar gidiyor. Biliyorsunuz ki eski kayıtlar çok fazla deÄŸil. Nüfusun az olması ve hortuma tanık edebilecek insan sayısı o dönemlerde az. Ä°kincisi Türkiye’de 20 yıl öncesine kadar hortumlar ‘Burada olmaz.’ denilen cinsten hadiseler. Ancak hortum bizim yabancı olduÄŸumuz bir hadise deÄŸil. Ayrıca bazı hortumlar da fırtına, kasırga ÅŸeklinde kayıtlara geçmiÅŸ. Ama sonuç itibarıyla hortum sadece Türkiye’de deÄŸil, orta enlemlerde nadir de olsa görülen bir olay.”

“Hortumların istatistiÄŸini çıkartııyoruz”

Hortumların Avrupa’nın da kaderi olduÄŸunu anlatan Kahraman, Avrupalıların hortumu bir dönem “ABD’deki olaylar” olarak gördüÄŸünü ifade etti.

Abdullah Kahraman, son yıllarda internetin ve akıllı telefonların artmasıyla birlikte çok daha fazla veriye ulaşılabildiÄŸini aktararak, ÅŸu bilgileri verdi:

“Åžimdi anında Ä°stanbul’daki hortumu görebiliyoruz. Bu daha önce hiç mümkün deÄŸildi. Ancak bir gazete kupürü, eski bir dergiden görülebiliyordu bu tür hadiseler. Biz bunların hepsini bir araya getirip güvenirlik derecesine göre sınıflandırıp istatistiÄŸini çıkartıyoruz. Son 5 yılda Ä°stanbul ve Kocaeli sınırları içerisinde 13 hortum kaydımız var. Bu hortumlar birden fazla mekanizmayla oluÅŸuyor. Türkiye tarihinde en ölümlü hortum kaydı 1930 yılında Edirne’de kaydedildi. O hortumda 20 kiÅŸi hayatını kaybetti. Hortumlar Marmara ve Karadeniz’de yaz ve sonbaharda, Ege ve Akdeniz kıyılarında daha çok kış aylarında, iç ve doÄŸu kesimlerde ise mayıs ile haziran dönemlerinde görülüyor.”

Büyükçekmece’deki hortumun nedeni “süper hücre”

Hortumların oluÅŸum mekanizmalarının birbirinden farklı olduÄŸunun altını çizen Kahraman, Büyükçekmece’de görülen hortumun nedeninin süper hücreyle ilgili olduÄŸunu tahmin ettiÄŸini ve 106 yıl önce de benzer noktada bir hortumun meydana geldiÄŸini söyledi.

Kahraman, Türkiye’deki hortum gözlemleri içerisinde hasar kayıtlarına istinaden Fujita ölçeÄŸine göre F3 gibi orta ÅŸiddette hortumlar da olduÄŸunu ve bunların ağırlıklı bir kısmının su yüzeyinde oluÅŸtuktan sonra karaya çıkmadan kaybolduÄŸunu sözlerine ekledi.

AA