Ticaret Bakanlığı, mevcut serbest bölgeleri AR-GE yoğun, yüksek teknolojili ve katma değeri yüksek mal ve hizmet üretiminin yapıldığı ihtisaslaşma temelli yeni nesil serbest bölgelere dönüştürmeyi hedefliyor. Ticaret Bakanlığınca, Orta Vadeli Program ile belirlenen "serbest bölgelere yüksek teknoloji içeren yatırımlar çekilerek ekonominin rekabet gücünün artırılması" hedefi doğrultusunda çalışmalara gelecek yıl da devam edilecek. Bu amaçla serbest bölgelerin tanıtımına yönelik etkinliklerin sayısının artırılması planlanıyor. Firmalar tarafından yoğun ilgi gören serbest bölgeler, son dönemde gelen taleplere karşılık vermekte zorlanıyor. Halen Türkiye'de 19 serbest bölge faaliyet gösteriyor. Bu kapsamda, yeni serbest bölgelerin kurulması ve mevcut serbest bölgelerin sınırlarının genişletilmesi için kapsamlı çalışmalar yürütülüyor. Özellikle, yüksek doluluk oranlarına ulaşılan Kocaeli, Ege ve İzmir serbest bölgelerinde yeni yatırım taleplerinin karşılanması amacıyla, bu bölgelerin genişletilmesi çalışmalarına başlandı. Bu çerçevede, İzmir'de mevcut 3 serbest bölgeye ilave olarak 1,5 milyon metrekarelik Menemen Serbest Bölgesi'nin kuruluşuna ilişkin Cumhurbaşkanlığı Kararı, Resmi Gazete'nin 30 Ekim 2022 tarihli sayısında yayımlanmıştı. Yeni serbest bölgelerden biri olan Batı Anadolu Serbest Bölgesi Bergama'da kurulurken bölgenin 2023 yılında faaliyete geçmesi planlanıyor.

27 milyar dolarlık ticaret hacmi

Bakanlık verilerine göre, Türkiye'deki serbest bölgelerde ekim ayı sonu itibarıyla 27 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşılırken yaklaşık 90 bin kişiye istihdam sağlanıyor. Batı Anadolu Serbest Bölgesi'nin ise 4 milyar dolarlık ticaret hacmine ulaşması ve yaklaşık 20 bin kişiye istihdam oluşturması hedefleniyor. Serbest bölgelerde 516'sı yabancı sermayeli, 2 bini aşkın firma faaliyet gösteriyor. Bakanlık, mevcut serbest bölgeleri AR-GE yoğun, yüksek teknolojili ve katma değeri yüksek mal ve hizmet üretiminin yapıldığı ihtisaslaşma temelli yeni nesil serbest bölgelere dönüştürmek için de adımlar atıyor. Bu anlayışla yeni serbest bölgeler kurmak, serbest bölgelerde yeşil dönüşümü sağlamak ve yenilenebilir enerji kaynaklarından en verimli şekilde yararlanmak temel öncelikler olarak belirlendi.

Serbest bölge kullanıcılarına avantaj sağlanıyor

Serbest bölgelerde, üretici ve yatırımcılara çeşitli ayrıcalık ve teşvikler sunuluyor. Buna göre, kullanıcılar, vergi avantajları, orta ve uzun vadede geleceği planlayabilme, kar transferi, ticaret kolaylığı, AB ve Gümrük Birliği kriterlerinin gerektirdiği serbest dolaşım belgelerinin temini, pazar ihtiyaçlarına ve şartlarına göre serbestçe belirlenecek ticari faaliyetler, enflasyon muhasebesi, yerli ve yabancı tüm pazarlara erişim, azaltılmış bürokratik prosedür, her türlü ticari ve sınai faaliyete uygun ve ucuz altyapı, tedarik zinciri gibi imkanlardan yararlanabiliyor. Serbest bölgede sağlanan teşvik ve avantajlardan yerli ve yabancı bütün firmalar eşit olarak faydalanıyor. AA