Gümrük kaçakçılığına darbe: 6 yeni sistem devreye giriyor

Gümrük kapılarında, limanlarda ve havalimanlarında kullanılan tarama sistemlerinin yerli imkanlarla geliÅŸtirilmesi amacıyla CumhurbaÅŸkanlığı Savunma Sanayii BaÅŸkanlığı (SSB) ile Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü ortak giriÅŸimiyle 2019 yılında “Milli Tarama Sistemleri Projesi” (MÄ°LTAR) baÅŸlatıldı.

Proje kapsamında 24 Temmuz’da Ticaret Bakanlığı ile Savunma Sanayii BaÅŸkanlığı arasında 3’üncü protokol imzalandı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Savunma Sanayii BaÅŸkanı Haluk Görgün tarafından imzalanan protokol ile gümrük kaçakçılığına karşı yeni yerli tarama sistemleri eklenecek.

Daha önce yurt dışından ithal yoluyla temin edilen ve gümrük kapılarında, limanlarda ve havalimanlarında kullanılan tarama sistemlerinin, Türkiye’de milli kaynaklarla üretimini saÄŸlayarak, hem ekonomik açıdan tasarruf saÄŸlamayı, hem de stratejik bir alanda yerli teknolojilerin geliÅŸtirilmesi hedeflenen projenin 3’üncü ayağında 6 yeni sistem devreye alınacak. Önümüzdeki süreçte milli kaynaklarla geliÅŸtirilecek “Yarı Sabit Araç ve Konteyner Tarama Sistemi”, “Mobil Araç ve Konteyner Tarama Sistemi”, “Backscatter Araç ve Konteyner Tarama SistemÄ°”, “CT Bagaj Tarama Sistemi”, “Yutucu Tespit Sistemi”, “Tren Tarama Sistemi” gümrüklerde, limanlarda ve havalimanlarında kaçakçılığa karşı kullanılmaya baÅŸlanacak.

“Yarı Sabit Araç ve Konteyner Tarama Sistemi”; belirli bir konumda kurulabilip, gerektiÄŸinde baÅŸka bir yere taşınabiliyor. Genellikle büyük araçları ve konteynerleri taramak için tasarlandı. Yüksek enerjili X-ışınları veya diÄŸer elektromanyetik dalgaları kullanarak iç yapının görüntülenmesini saÄŸlıyor.

“Mobil Araç ve Konteyner Tarama Sistemi”; araçların, konteynerlerin ve diÄŸer büyük yüklerin iç yapısını hızlı ve etkili bir ÅŸekilde taramak için tasarlandı. Taşınabilir olan sistem, genellikle kamyon veya treyler üzerine monte edilip, tarama yapılacak alana kolayca taşınabiliyor. Yine yüksek enerjili X-ışınları veya diÄŸer elektromanyetik dalgaları kullanarak araçların ve konteynerlerin içindeki gizli malzemeleri tespit edebiliyor.

“Backscatter Araç ve Konteyner Tarama Sistemi”; araçların, konteynerlerin ve diÄŸer büyük yüklerin içindeki saklı malzemeleri tespit etmek için kullanılacak. Elektromanyetik dalgaların geri saçılması teknolojisini kullanan ileri bir görüntüleme teknolojisine sahip.

BAGAJI 3 BOYUTLU TARAYABÄ°LÄ°YOR

“CT Bagaj Tarama Sistemi” de bagajları her yönden tarayarak, 3 boyutlu görüntü alabiliyor ve bagaj içinde şüphelenilen herhangi bir eÅŸyayı seçerek ayrı olarak detaylı incelenmesine olanak saÄŸlıyor. Sistem, organik ve inorganik maddeleri görüntüleyebiliyor, renk tanımlaması yapabiliyor ve bagaj içindeki patlayıcı maddeleri; konumu, ÅŸekli, yeri ve açısı ne olursa olsun otomatik olarak tespit edebiliyor.

“Yutucu Tespit Sistemi”; Türkiye’nin hedef veya transit ülke konumunda olduÄŸu yasa dışı uyuÅŸturucu madde sevkiyatlarında, uyuÅŸturucu kuryelerinin vücutlarında taşıdığı uyuÅŸturucu maddelerin tespitinde kullanılacak.

HAREKET HALÄ°NDEKÄ° TRENÄ° BÄ°LE TARAYACAK

“Tren Tarama Sistemi”, trenlerin içindeki kargo ve yolcu bölmeleri taramada kullanılacak. Sistem trenin içindeki eÅŸya veya kiÅŸileri tespit etmek için ileri bir görüntüleme ve tespit teknolojisine sahip. Sabit veya mobil olabilen ve genellikle trenlerin hareket halindeyken bile taranmasına imkan saÄŸlayacak.

Protokol ile yine X-Ray hızlandırıcısının yerlileştirilmesi sağlanacak, ayrıca MİLTAR tarama sistemlerinin birbirleri ile iletişiminin sağlanması yoluyla veri paylaşımına ve yüksek analiz kabiliyetine imkan tanımak üzere yapay zeka teknolojisi de geliştirilecek.

“YENÄ° NESÄ°L TEKNOLOJÄ°LER GELÄ°ÅžTÄ°RÄ°LECEK”

Bakanlıktan yapılan açıklamada, “Ticaret Bakanlığı ile Savunma Sanayi BaÅŸkanlığı arasında ilk protokolün imzalandığı 2019 yılından bu yana 3 protokol ve SSB ile yüklenici firma arasında 2 sözleÅŸme imzalanmış ve bu kapsamda temin edilen 6 sistem gümrük sahalarında faaliyete geçmiÅŸtir. Son olarak, 13 Mayıs 2023 tarihli mevcut iÅŸ birliÄŸi protokolü, Sayın Bakanımız ve Sayın SSB BaÅŸkanının imzalarıyla 24 Temmuz 2024 tarihinde revize edilerek güncellenmiÅŸtir. Bu süreç, projenin devamlılığını ve geliÅŸimini güvence altına alarak, gelecekte daha geniÅŸ kapsamlı ve etkili sistemlerin geliÅŸtirilmesi için gerekli temeli saÄŸlamıştır. Önümüzdeki süreçte, mevcut sistemlerin etkinliÄŸini artırmak ve yeni teknolojik yenilikleri entegre etmek amacıyla yeni tarama ve kontrol sistemlerinin geliÅŸtirilmesine devam edilecek, bunlara ilave olarak yapay zeka gibi yeni nesil teknolojilerin proje kapsamında geliÅŸtirilmesi, tarama sistemlerine entegrasyonu ve yaygınlaÅŸtırılması saÄŸlanacaktır. Böylece gümrüklerde sürdürülen denetim ve kontrol süreçlerinde teknoloji ağırlıklı altyapının yerli imkan ve kapasiteyle geliÅŸtirilmesi saÄŸlanarak ülkemiz gümrükleri daha etkin ve daha üst düzeyde güvenli hale getirilecektir.” denildi.