URTEB (Uluslararası Rekabet ve Teknoloji Birliği) Başkanı/Gümrük Müşaviri Ahmet Özenalp, sanayicilerin ve gümrük uygulamalarında yaşanan sorunları dile getirdiği mektuplarına devam ediyor. Dış ticaret problemlerini, sektördeki 38 yılı aşkın deneyimiyle kamuoyuyla paylaşan Özenalp’in, Ticaret Bakanı Sayın Mehmet Muş’a gönderdiği mektubu şöyle; Sayın Ticaret Bakanım; İçinde bulunduğumuz dönemde hammadde ve malzeme temini zorlu bir süreçten geçiyor. Bunları bulabilmek büyük bir beceri gerektiriyor. Özellikle kimyasal maddeler başta olmak üzere ülkemize yapılan ithalat işlemlerinde gümrük prosedürleri çok önemli bir süreç olarak karşımıza çıkıyor. Kaldı ki bazen bir kimyasal maddenin analizi gümrük laboratuvarlarında çözümlenemiyor. Sorunu, sanayici, gümrük dışında, başta üniversitelerimiz olmak üzere çözümlenmeye çalışılıyor. Bütün bu tüm bu adımlara farklı gümrük idarelerinde yapılan, farklı uygulamalarda ekleniyor. Sonuç olarak bu süreç, sanayicilerin üretiminin ve ihracatının aksamasına, rekabet gücünün kırılmasın neden olup, emek ve zaman israfı olarak da önümüze çıkıyor. URTEB olarak zaman zaman gümrük uygulamaları ile ilgili olarak gümrüklerden sorumlu bakanlarımıza açık mektup yazdığımız oldu. Çünkü iş dünyasının rekabetini en çok etkileyen uygulamaların başında şüphesiz resmi kurumlarımızın düzenlemeleri gelmektedir. Dış ticaretin rekabetini en çok etkileyen kurumumuz tartışmasız gümrük idarelerimizdir. Sanayicilerimiz, gümrük uygulamalarının her şeyinden olumlu ya da olumsuz olarak etkilenmektedir. İthalat Rejim Kararının (V) Sayılı Gümrük Vergisi ASKIYA ALINACAK Ürünler Listesi kapsamındaki eşyalar için düzenlenen serbest dolaşıma giriş beyannameleri ile ilgili olarak:
  • Yönetmeliğin amir hükümleri gereği sarı hatta işlem gören beyannamelerin laboratuvar tahliline gönderilmemesi gerekirken, kırmızı hatta yönlendirildiği ve tahlile gönderildiği,
  • Gümrük Laboratuvarlarında CAS numarası tespit edilemediğinden üniversitelerin ilgili fakültelerine sevk edildiği,
  • Üniversitelerde CAS numarası tespit işleminin en az bir haftada sonuçlandığı ve bu zaman zarfında eşyanın tesliminin bekletildiği,
  • Bir yıl öncesine dayanan tahlil raporunun tarih ve sayısının beyannamenin 44 no.lu kutusunda beyan edilmesi halinde kabul edilmeyerek her defasında sarı hatta olsa bile kırmızı hatta yönlendirilerek laboratuvar tahliline gönderildiği ve akabinde CAS numarasının tespiti için üniversiteye sevk edildiği,
  • Üniversitelerin akredite kuruluş olmadığı gerekçesi ile analiz sonuçlarının emsal olarak kabul edilmediği,
  • Üniversitelerde numune başına 18.000,00 TL’ye varan ücretler alındığı,
  • V Sayılı liste gereği gümrük vergisi alınmaması için yapılan masrafın neredeyse gümrük vergisi tutarına yakın olduğu, sanayicilerin verdiği bilgilere göre tespit edilmiştir.
Bu kapsamda V Sayılı Listede yer alan ürünler içinde 1 yıllık tahlil ve üniversite raporlarının beyannamenin 44 no.lu kutusunda beyan edilmesi halinde kabul edilebilmesi ve sarı hattan işlem gören beyannameler için beyan edilen CAS numaralarına göre işlemlerin sarı hattan tamamlanabilmesi, Gümrük Yönetmeliği’nin 196. Maddesinin uygulanmasında yeknesaklığın sağlanması hususunda konunun, Ticaret Bakanlığımız tarafından sağlanması sanayicilerimize ciddi katkı sağlayacaktır. Sayın Bakanım; Gümrük yönetmeliğimizin 201’inci maddesi tahlillerin yapılması ile ilgili hususları düzenlemektedir; MADDE 201 - (13.03.2015 tarihli ve 29294 sayılı R.G. ile değişik) (1) Laboratuvar tahlillerinin gümrük laboratuvarında yapılması esas olmakla birlikte gümrük laboratuvarları dışındaki akredite laboratuvarlara da tahlil yaptırılabilir. Tahlilin yaptırılacağı akredite laboratuvarın tespitinde eşyanın özelliklerine göre istenilen tahlili yapabilecek sırasıyla en yakın üniversite, ilgili bilimsel kuruluş, uzman ve uygulayıcı kurum laboratuvarları, özel laboratuvarlar dikkate alınır. Akredite laboratuvarlarca düzenlenecek tahlil raporları doğrudan gümrük beyannamesinin tescil edildiği gümrük müdürlüğüne gönderilir. Muayene ile görevli memur tarafından eşyanın tarife tespitinin yapılamaması durumunda, tahlil sonuçları tarife tespiti amacıyla en yakın gümrük laboratuvarına gönderilir. Tahlil masrafları yükümlü tarafından karşılanır. Görüldüğü gibi yukarıdaki 201’inci madde de “akredite laboratuvarlarca” denmesi nedeniyle gümrük idarelerimiz üniversitenin laboratuvarının akreditasyon listesinde olmasını aramaktadır. Hal böyle olunca da İTÜ (İstanbul Teknik Üniversitesi) başta olmak üzere hiç birinin sonucu belirlenen kıstas içine girmemektedir. Halbuki Akreditasyon; Laboratuvarların ve kurumların tarafsızlıklarından ve yeterliliklerinden emin olmak için belirli faaliyetleri yürütmek üzere kabul edilmiş standartlara göre bağımsız olarak değerlendirilmesidir. Ülkemizin göz bebeği üniversitelerimizin ODTÜ, İTÜ, Boğaziçi, Hacettepe, Bilkent ve İstanbul Gelişim Üniversitesi'nden birçok program ABET akreditasyonuna sahiptir. Peki ISO 17025 laboratuvar Akreditasyon belgesini kimler alabilir?
  • Birinci taraf Laboratuvarlar: Üreticinin Laboratuvarları
  • İkinci taraf Laboratuvarlar: Müşteri Laboratuvarları
  • Üçüncü taraf Laboratuvarlar: Bağımsız Laboratuvarlar.
Üniversitelerimiz tüm bunların üzerinde güvenilir uluslararası standartlara tabi kuruluşlarımız olup, kaldı ki birçoğu tüm fakülteleri dahil ABET akreditasyonuna sahiptir. İTÜ/ Kimya bölümü dahil birçok fakültesi ABET kapsamındadır. Ancak İTÜ’nün vermiş olduğu raporlarda bile uygulamalarda maalesef farklı işlem görmekte ve istismar konusu olabilmektedir. Değerli zamanınızı almamak adına sonuca gelmek istiyorum; Yönetmeliğin ilgili hükmü; “Herhangi bir gümrük idaremiz tarafından analizi yapılmak üzere üniversitelerimize gönderilen eşyaların laboratuvar sonuçları içeren raporlar bir yıl süre ile geçerli olmalıdır” şeklinde değiştirilmelidir. Bu düzenleme asgari bir haftalık zaman kaybını önleyeceği gibi maliyet açısından da önemli bir katkı sağlayacaktır. Maliyeti sadece üniversitelerimize her seferinde ödemesi yapılan analiz maliyeti olarak düşünmemek gerekmektedir. Eşyanın serbest dolaşıma girinceye kadar geçecek sürede oluşan antrepo, liman masrafları, kur farkı vs. olarak değerlendirdiğinizde konunun çözümünün sanayicimiz için ne kadar önemli olduğu anlaşılacaktır. Yazımın başında belirttiğim gibi içinde bulunduğumuz dönemde hammadde ve malzeme temini zorlu bir süreçten geçiyor. Bunları bulabilmek büyük bir beceri gerektiriyor. Sayın Bakanım; Göreve gelişinizle özellikle gümrük idarelerimizde, sanayicilerimizle ilgili sorunlara objektif yaklaşımınızı, çözüm süreçlerinizi izliyor ve gözlüyoruz. Dile getirdiğim konunun zatıalinizce de değerlendirilerek bu kapsamda gerekli mevzuat düzenlemelerinin süratle yapılmasını sağlayacağınıza inanıyorum. Saygılarımla AHMET ÖZENALP URTEB Genel Başkanı Gümrük Müşaviri