Sanayide istihdam azaldı, hizmet sektöründe arttı

0

BEÄžENDÄ°M

ABONE OL

News

0

TCMB’nin blog sayfasında Yapısal Ekonomik AraÅŸtırmalar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve Uzman Zeynep Yılmaz imzası taşıyan analiz yayımlandı.

Analizde, çalışanların farklı işlere ve sektörlere kolaylıkla geçiş yapabilmesinin işgücü piyasasının verimli çalışması için büyük önem taşıdığı belirtildi.

“Sanayi sektörü istihdamı azaldı, hizmetler sektöründe arttı”

Nitekim iÅŸ geçiÅŸlerinin esnek olmasının iÅŸgücü arz ve talebinin deÄŸiÅŸen koÅŸullarda hızlı bir ÅŸekilde birbirine uyumunu saÄŸladığı aktarılan analizde, “Bu yazıda, 2025 yılı mayıs ayını baz alarak önceki bir yıllık dönemde Türkiye’de istihdam piyasasında yaÅŸanan deÄŸiÅŸimleri, sektörel istihdam ve çalışan geçiÅŸleri özelinde inceliyoruz. TÜİK’in yayımladığı ücretli çalışan verilerine göre, 2024 Mayıs-2025 Mayıs arasında toplam istihdam yüzde 1,2 oranında artarken, istihdamın sektörel dağılımında deÄŸiÅŸiklikler yaÅŸandı. Sanayi sektörü istihdamı ilgili dönemde yaklaşık 157 bin kiÅŸi (yüzde 3,1) azalırken, inÅŸaat sektöründe 83 bin kiÅŸilik (yüzde 4,6), hizmetler sektöründe ise 258 bin kiÅŸilik (yüzde 2,9) artış kaydedildi.” ifadelerine yer verildi.

Analizde, istihdamın sektörel dağılımına bakıldığında sanayi sektörünün payının giderek azaldığı, hizmetler sektörünün payının ise arttığının görüldüğüne işaret edildi.

Sanayi istihdamı neden azaldı?

Bu değişimin uzun vadeli küresel eğilimlerle uyumlu bir gelişme olduğu vurgulanan analizde, ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyi arttıkça, sanayi sektörünün üretim hacmi korunsa ya da artsa dahi istihdamdaki payının genellikle azaldığı kaydedildi.

Analizde, bu gelişmede, teknolojik ilerlemeye bağlı üretkenlik artışları, tüketici tercihlerinde hizmetler lehine değişim ve küresel rekabet nedeniyle imalat süreçlerinin farklı ülkelere kayması gibi nedenlerin rol oynayabildiği belirtildi.

Bunun bir yansıması olarak da hizmetler sektörünün istihdamdaki payının arttığı ifade edilen analizde, veriler incelendiğinde, yüksek gelirli ülkelerde hizmetlerin istihdamdaki payının Türkiye’nin oldukça üzerinde olduğunun görüldüğü aktarıldı.

Analizde, benzer şekilde Türkiye’de sanayi sektörünün toplam istihdamdaki payını, yüksek gelirli ülkeler ile OECD ortalamalarından yaklaşık 5 yüzde puan daha yüksek olduğu vurgulandı.

Ekonomik gelişmenin devamıyla birlikte Türkiye’de bu oranın giderek artması ve istihdamın dağılımının yüksek gelirli ülkelere yakınsamasının beklenebileceği aktarılan analizde, şu bilgilere yer verildi:
“Ä°stihdamın sektörel kompozisyonundaki deÄŸiÅŸimi ve sanayi sektöründeki istihdam kaybının iÅŸgücü piyasasına etkisini incelemek için, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından saÄŸlanan 4A kapsamındaki çalışan-firma düzeyinde eÅŸleÅŸtirilmiÅŸ idari kayıt verilerini kullanarak çalışanları bir yıl boyunca takip ediyoruz. 2024 yılı Mayıs ayında çalışmakta olup haziran ayında herhangi bir istihdam kaydı olmayan kiÅŸilerin sonraki 12 aylık dönem boyunca iÅŸgücü piyasasındaki durumlarına bakıldığında; Ä°ÅŸten ayrılan yaklaşık 835 bin kiÅŸiden 191 bini (yüzde 23) temmuz ayında tekrar iÅŸ bulurken, yaklaşık 563 bini, yani yüzde 67’si bir yıl içinde yeniden iÅŸe giriyor. Bu dönemde yeniden iÅŸe girmeyen kiÅŸiler kamu hizmetinde görev alan (SGK 4C), giriÅŸimci olarak kendi iÅŸinde çalışan (SGK 4B) ve emekli olanları da içerdiÄŸi için, yeniden iÅŸe girmeyen yüzde 33’lük kesimin tamamının da iÅŸsiz kaldığını söyleyemeyiz. ”

İmalat sanayiinde çalışırken işinden ayrılanların yeniden iş bulma oranı yüzde 68 ile genel ortalamayla benzer seviyede

Benzer incelemenin sanayi sektörü istihdamının büyük çoğunluğunu oluşturan imalat sanayii özelinde de yapıldığı kaydedilen analizde, şöyle devam edildi:
“2024 mayıs ayında imalat sanayiinde çalışmakta iken haziran ayında herhangi bir istihdam kaydı olmayan 172 bin kiÅŸiden 117 bininin (yüzde 68) 2025 yılının mayıs ayına kadar yeniden iÅŸe girdiÄŸini görüyoruz. Buna göre, imalat sanayiinde çalışırken iÅŸinden ayrılanların yeniden iÅŸ bulma oranı yüzde 68 ile genel ortalamayla benzer seviyede. Bu ise, imalat sanayiindeki istihdam kaybının, diÄŸer sektörlere kıyasla, ileride iÅŸsizlik oranında ilave bir artışa yol açma ihtimalinin daha düşük olduÄŸuna da iÅŸaret ediyor.”

Analizde, ek olarak, sektörler arası geçiş esnekliğini incelemek amacıyla, imalat sanayiindeki işinden ayrıldıktan sonra yeniden işe giren 117 bin kişinin çalıştıkları sektörlerin incelendiği bildirildi.

Bu kişilerden 47 bininin 2025 mayıs verilerine göre yeniden kendi sektöründe çalışmaya başladığı belirtilen analizde, sektör değiştiren 70 bin kişinin yüzde 49’ununu (34 bin kişi) hizmetler sektörüne ve yüzde 34’ünün (23 bin kişi) imalat sanayiinin farklı alt sektörlerine yönelirken, yüzde 15’inin ise (10 bin kişi) inşaat sektörüne geçtiğine dikkat çekildi.

2024 yılı bir yıl içinde işten işe geçiş oranının en yüksek olduğu yıl oldu

Analizde, işten ayrılan çalışanların bir yıl içinde başka bir işe geçiş oranlarının da yıllar itibarıyla karşılaştırıldığı belirtildi.

Buna göre, 2024 yılı mayıs ayında çalışmakta olup haziran ayında herhangi bir istihdam kaydı olmayan kiÅŸilerden bir yıl içerisinde tekrar iÅŸe girenlerin oranının yüzde 67 ile genel olarak önceki yılların üzerinde olduÄŸu aktarılan analizde, “ÖrneÄŸin, bu oran Mayıs 2018’de yüzde 63 seviyesindeydi. Pandemi sonrasında iÅŸgücü piyasasının hızlı toparlandığı 2020 yılı (2020 Mayıs-2021 Mayıs dönemi) hariç tutulduÄŸunda, 2024 yılı bir yıl içinde iÅŸten iÅŸe geçiÅŸ oranının en yüksek olduÄŸu yıl oldu.” ifadelerine yer verildi.

Analizde, şu değerlendirmeler aktarıldı:
“Özetle, son veriler dahilinde 2025 yılında sanayi sektörünün istihdam içindeki payı azalırken, hizmetler sektörünün payı arttı. Bu deÄŸiÅŸimin, orta ve uzun vadede ekonomik kalkınma sürecinin devamıyla birlikte sürmesini ve Türkiye’nin istihdam dağılımının yüksek gelirli ülkelere yakınsamasını bekliyoruz. Öte yandan, Türkiye’de son dönemde iÅŸgücü piyasasının hareketli olduÄŸunu ve iÅŸinden ayrılan kiÅŸilerin büyük bir kısmının yeniden iÅŸ bulabildiÄŸini görüyoruz. Bu gözlem iÅŸgücü piyasası geneli için olduÄŸu kadar imalat sanayiinde çalışanlar için de geçerli.”