09 Aralık 2022 itibariyle Covid-19 ile mücadelede aşılanan sayısı kişiye ulaştı.

a

Sıcak dalgaları, fırtınalar, su taşkınları…

Önümüzdeki yıllarda bu kirlenme devam ettikçe dünyanın ortalama sıcaklığı artacaktır. İnsan mutluluğunu hedeflerken insan sağlığına zarar mı veriyoruz acaba?

İnsan aktiviteleri eski çağlardan itibaren çevreyi etkilemiştir. Başlangıçta bu etki göreceli olarak küçük olmuş ve çevre bu etkiyi kendi doğal mekanizması içerisinde eritmiştir. Günümüzde hızla artan nüfusunun çevreye olumsuz etkisi açık olarak gözlenmektedir. Birincisi bu kadar çok insanın beslenebilmesi için tarımsal ve hayvansal üretim daha arttırılmaya çalışılmaktadır. Bu amaçla insan eliyle yapılan pek çok ilaç, kimyasallar, tarımsal malzemeler, toprağın, havanın ve suyun kullanılmasını bozmakta ve doğayı harap etmektedir. Son yıllarda zarar veren bu etkenlerin etkisi çok yüksek seviyelere ulaşmıştır. Görülmemiş fırtınalar, sıcaklık değişimleri, seller, mevsimsiz yağışlar, hortumlar dünyayı kasıp kavurmakta.

Gelişen teknolojinin yarattığı yeni sorunlar, çevreyi daha olumsuz etkilemekte ve çevrenin doğal olarak kendini koruma kapasitesini aşmaktadır. Sanayi devriminin ilk yıllarından başlayarak, atmosferdeki sera gazları bileşeni artmaktadır. Önümüzdeki yıllarda bu kirlenme devam ettikçe dünyanın ortalama sıcaklığı artacaktır. Küresel iklim değişikliği ve küresel çevre etkileşimi ile atmosferde, Ultraviole (UV B) radyasyonu yükselmekte, stratosferik ozon azalmakta ve atmosferdeki sera gazı miktarları yükselmektedir.

İklim değişikliği oluşumu ve etkilerini aşağıdaki gibi toparlayabiliriz:

A-İklim Değişikliği etkileri:

  1. Sıcaklık yükselmesi
  2. Deniz seviyesi yükselmesi
  3. Yağış Değişimi
  4. Kuraklık ve Seller

B-Doğal Sistemlerin İnsana Etkisi:

  1. Besin ve Su Kaynakları
  2. Ekosistem ve Biyo-çeşitlilik
  3. İnsan Yerleşimi
  4. İnsan Sağlığı

C-Sosyoekonomik Değişmeler

  1. Ekonomik Büyüme
  2. Nüfus Artışı
  3. Teknoloji
  4. Yönetim

D-Emisyon ve Konsantrasyon

  1. Sera gazları
  2. Aerosoller

1990 yılında Uluslararası İklim değişikliği konferansı toplantısında hazırlanan raporlarda ülkelere bu konu ile ilgili tavsiyelerde bulunulmuştur.

  1. Dünyanın ortalama sıcaklığı 2030 yılına kadar 3°C yükselecektir. (1.5°C- 4.5 °C arasında)
  2. Sıcaklık yükselmesi kuzey yarım kürenin yüksek enlemlerinde daha belirgin olacaktır.
  3. Okyanus sıcaklıklarının artmasıyla buzullar eriyecek ve önümüzdeki yüzyılın ortalarına doğru deniz yüksekliği 10–32cm yükselecektir.
  4. Hava olayların da sert değişimler görülecektir. Sıcak dalgaları, fırtınalar, su taşkınları ki günümüz dünyasında bunları sıklıkla görüyoruz.
  5. Yıl içerisinde iklim değişimi düzensizleşecek, bazı durumlarda kış aylarında çok düşük sıcaklıklar veya yazın kavurucu sıcaklar görülecektir.
  6. 2050 yılına kadar UV B radyasyonun %20-%25 artması beklenmektedir. Bu değişim enlemlere göre farklılık gösterecektir.

İklim değişikliğinin insan topluluklarına ve insan sağlığına etkileri ciddiyetle ele alınması gereken bir konu olarak gündeme gelmektedir.

Hastalıklar ve yaşam beklentileri ile ilgili özel projeler yapmak için yeterli veriler yoktur. Ancak iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerinde etkilerini araştırırken yaş, cinsiyet, temizlik koşulları, sosyoekonomik durum, cilt yapısı, nüfus yapısı ve dağılımının dikkate alınması gerekmektedir.

İklim değişikliğinin insan sağlığına etkileri ile ilgili belirleyici etkileri genel olarak şunlardır:

  • Yaş: İshal ve yetersiz beslenme ile bebek ölümleri
  • Hijyen, sosyoekonomik durum: Su ile bulaşan hastalıklar, yetersiz beslenme
  • Deri yapısı: Deri kanseri riski
  • Sağlık durumu: Kalp damar hastalıklarına duyarlılıklar

Aynı şekilde, coğrafi olarak risk bölgelerinde nüfus dağılımı, tarım alanların korunması, beslenme ve sosyoekonomik durum dikkate alınmalıdır.

İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması veya insanların bu değişime uyum yapabilmesi, oturulan çevre, ev ve ekonomik durumla yakından ilgilidir. Yoksul bölgelerde yaşayan insanların veya yeterli ekonomik olanaklara sahip olmayan insanların iklim değişikliğine uyumu daha güç olmaktadır.

Su ve besin kalitesi, tarım, enfeksiyon hastalıkları iklim değişikliğinden etkilenmektedir.

Kırsal kesimlerden şehirlere göç, şehirleşme, teknoloji, endüstri, toprak kullanım alışkanlıklarının değişmesi iklim değişikliğini hızlandırmaktadır.

İklim değişikliği etkilerine bağlı olarak artan bazı doğal afetler, kasırga ve taşkınlar büyük göçlere yol açmaktadır. Deniz seviyesindeki olası yükselmeler bu göçü daha da etkileyecektir.

İnsanlık tarihi insan hataları ile doludur. Çağımızın insan hataları görüldüğü gibi doğanın yok edilmesi ve insan neslinin çok zarar görmesi ile sonuçlanacağa benziyor. Tarımda yapılan değişiklikler ve verimi artırma çabaları tarım ilaçlarının aşırı ve yanlış kullanılmasını doğurmuştur. Biyolojik mücadele kimyasal mücadeleye dönmüştür. Bu toprağın, suyun ve havanın kirlenmesini getirdi.

Sanayinin gelişimi hayatımızı kolaylaştırdı ancak elektrik, gaz, fosil yakıt gibi enerji kaynaklarının kullanımını artırdı. Petrol ve petrol ürünleri hayatımızın önemli bölümünü işgal etti.

Arabasız bir hayat kimsenin katlanamayacağı boyuta ulaştı. Hızlı ulaşım global dünyanın olmazsa olmazı haline geldi.

Ev atıkları, bireysel dikkatsizliklerimiz ve eğitim eksikliği bu olanların üzerine tuz- biber ekmektedir.

Teknoloji devrimi ile iletişim çağı güç kazandı ama yan etkilerini henüz tam olarak bilemiyoruz. Radyo aktif maddelerin insan hayatına ve çevreye etkisi işin başka bir boyutu.

Sonuç olarak: İnsan mutluluğunu hedeflerken insan sağlığına zarar mı veriyoruz acaba? 

 

 

 

YORUMLAR

s

En az 10 karakter gerekli

Sıradaki haber:

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SORUNLAR

HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.