08 Eylül 2024 itibariyle Covid-19 ile mücadelede aşılanan sayısı kişiye ulaştı.
Türk futbolunun 4 büyüÄŸü olarak nitelendirilen BeÅŸiktaÅŸ, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor borç sarmalı içinde yüzmeye devam ediyor.
BeÅŸiktaÅŸ, Fenerbahçe ve Galatasaray’ın Kasım 2020, Trabzonspor’un ise AÄŸustos 2020 itibarıyla toplam borcu 14 milyar liraya ulaÅŸmış durumda.
BeÅŸiktaÅŸ, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor’un 2012 yılındaki toplam borcu 2 milyar 60 milyon liraydı.
Ä°lerleyen yıllarda bilhassa ligin yayın bedelindeki artışlarla kulüplerin kasasına daha çok para girmeye baÅŸladı.
Gelirdeki bu artışa karşın harcamalar da fahiÅŸ oranda artınca 2019 yılında 4 kulübün toplam borcu 10 milyar sınırını aÅŸtı.
Kulüpler, son yıllarda UEFA’nın uyguladığı Finansal Fair Play kuralları ve çeÅŸitli sponsorluklarla borç miktarını frenlemeye çalışsa da 2020’nin son ayına girilirken toplam borç yaklaşık 14 milyar liraya yükseldi.
Bir baÅŸka deyiÅŸle kulüplerin borcu son 8 yılda yüzde 579 oranında artış gösterdi.
Türkiye Futbol Federasyonu BaÅŸkanı Nihat Özdemir, kulüplerin içinde bulunduÄŸu mali krize dair yaptığı açıklamada, “Yüksek miktarlardaki borç, bu senenin olayı deÄŸil yılların birikimi.” ifadesini kullandı.
Ekonomi Muhabirleri DerneÄŸi yöneticilerini kabulünde konuya dair görüÅŸlerini dile getiren Özdemir, ”Süper Lig’deki takımlarımızın 4-5’inin dışında hepsinin borcu var. Bu borç, bir anda bu seviyeye ulaÅŸmadı her yıl katlanarak bu hale geldi. Pandemi ve döviz kurundaki artışın da bunda etkisi var.” dedi.
Kulüplerin devasa borç yükü, 10,4 milyar liralık Ä°çiÅŸleri Bakanlığının 2021 yılı bütçesinden daha fazla meblaÄŸa sahip.
BeÅŸiktaÅŸ, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor’un 14 milyar liraya varan borcu, Ä°çiÅŸleri Bakanlığı haricinde 6 bakanlığın bütçesinden de daha fazla.
Kulüplerin toplam borcu, Türkiye’de 2021 yılı için en fazla bütçe ayrılan ilk 10 üniversitenin toplam bütçesini de geride bırakıyor.
Söz konusu üniversitelere 2021 yılı için toplam 11,01 milyar liralık bütçe ayrıldı.
Dört kulübün borç miktarını birkaç örnekle daha sıralayacak olursak:
* Süper Lig’in sezonluk yayın bedeli (Yaklaşık 3 milyar ₺), 4 sezon boyunca sadece bu takımlara verilse dahi borç kapanmıyor.
* Para ödülünün en fazla dağıtıldığı UEFA Åžampiyonlar Ligi’nde, ÅŸampiyon takımın ortalama 120 milyon avro kazandığı düÅŸünüldüÄŸünde, 4 kulübün toplam borcu yaklaşık 13 Devler Ligi ÅŸampiyonluÄŸuna denk geliyor.
* Bilhassa Anadolu’da son yıllarda artan ve göz kamaÅŸtıran stadyumların ortalama maliyeti 200 milyon lira. Yani 4 kulübün borcu ile 70 stadyum yapmak mümkün.
* Söz konusu borçla, 22.500 seyirci kapasitesi ile Türkiye’nin en büyük, Avrupa’nın 3. büyük kapalı spor salonu hüviyetindeki Sinan Erdem Spor Salonu’ndan 40 tane yapılabilir.
* Dört kulübün borcu, Ekim 2020’de Ä°zmir’de meydana gelen depremdeki maddi hasarın (Yaklaşık 3,5 milyar lira) 4 katına tekabül ediyor.
* 24 derslikli 1000 adet okul inÅŸa etmek isterseniz, 4 büyük kulübün borcu kadar bütçeniz olması gerekir.
Devasa borç yüküne sahip kulüpler, Gençlik ve Spor Bakanlığı’na karşı olan maddi yükümlülüklerini de yerine getirmiyor ve bu durum hesaplara da yansımıyor.
Kanunen maç yapılan tüm stadyumlar Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın mülküdür ve bu statlar kulüplere kiralandı. Buna istinaden de sadece 4 büyük kulüp deÄŸil tüm Süper Lig ekipleri, kullandıkları statlar için bakanlığa kira bedeli ödemek zorunda.
Sayıştay raporuna göre kulüplerin büyük çoÄŸunluÄŸunun bu bedeli ödemediÄŸi dikkati çekiyor.
Rapora göre bakanlık, salt 2019 yılında toplamda 18,8 milyon lira tutarındaki kira gelirinin sadece 3,5 milyon lirasını tahsil edebildi. Bir baÅŸka deyiÅŸle kulüpler, toplam kiranın sadece yüzde 18,6’sını ödedi.
Kulüpler ayrıca saha içi, dışı ve skorbord reklamlarından elde edilen gelirin yüzde 10’uyla, bilet satışlarından kazanılan hâsılatın yüzde 7’sini bakanlığa vermekle yükümlü. Bu durum kanunla sabit olsa da kulüplerin bu yönde hiçbir ödeme yapmadığı Sayıştay raporunda yer alan diÄŸer konular arasında.
Dört büyük kulübün, son 8 yılda borç yükünü yüzde 579 artırmasına raÄŸmen uluslararası alanda sportif açıdan belirgin bir kazanımın olmaması dikkati çekiyor.
Son 10 sezona bakıldığında Fenerbahçe ve Trabzonspor 4, Galatasaray ve BeÅŸiktaÅŸ da 2’ÅŸer sezon Avrupa kupalarına katılamadı.
Söz konusu dönemde Galatasaray ve Trabzonspor mali disiplinsizlikleri gerekçesiyle UEFA tarafından 1’er yıl Avrupa’dan men cezası alırken, Fenerbahçe de ÅŸike sebebiyle aynı cezayla karşı karşıya kaldı. BeÅŸiktaÅŸ ise her iki gerekçeyle 2 yıl Avrupa’ya çıkamadı.
Son 10 sezonda Avrupa’da toplam 235 maç yapan bu dört takım, bu karşılaÅŸmalardan 85’ini kazanabildi. 84 maçtan yenilgiyle ayrılan takımlar, 66 kez de rakipleriyle berabere kaldı.
2012-13 sezonunda Fenerbahçe’nin Avrupa Ligi’nde yarı final oynaması, aynı sezon Galatasaray’ın Åžampiyonlar Ligi’nde çeyrek finalde mücadele etmesi ve 2016-17’de BeÅŸiktaÅŸ’ın Avrupa Ligi’nde son sekize kalması (çeyrek final) son 10 yıldaki en iyi performanslar olarak kayda geçmiÅŸ durumda.
Dört kulübün bilhassa son yıllarda Avrupa’yı es geçmesi ülke puanına da büyük darbe vurmuÅŸ durumda. Türkiye bu sezon klasmanda 13. sıraya düÅŸtü ve gelecek sezon Süper Lig ÅŸampiyonuna Devler Ligi’ne direkt katılım kapısı kapandı. Ayrıca önümüzdeki sezon Avrupa Ligi’nde mücadele edecek takım da elemeler geçtikten sonra gruplara kalabilecek.
AA
Riva’da sürüklenen kargo gemisi kurtarıldı
OSB’ler tesis kurup üretim şartıyla kiraya verebilecek
Yurt içinde gözler Fitch’te, yurt dışında ABD’de
Orta Vadeli Program’da esnek çalışma için tarih belli oldu
Narin Güran’ın son sözü ‘çok yorgunum’ olmuÅŸ
Engin Polat ve 3 sanık tahliye edildi
Malta hükümetinden ‘Atatürk’ kararı
Binlerce personelle mahalle yeniden aranacak
MSB: Kılıçlı yemin töreni için inceleme başlatıldı
AYM’den son dakika sokak hayvanları kararı
Ä°stanbul’da okullara saat düzenlemesi
OSB’ler tesis kurup üretim şartıyla kiraya verebilecek
Yurt içinde gözler Fitch’te, yurt dışında ABD’de
Orta Vadeli Program’da esnek çalışma için tarih belli oldu
Narin Güran’ın son sözü ‘çok yorgunum’ olmuÅŸ
Engin Polat ve 3 sanık tahliye edildi
Malta hükümetinden ‘Atatürk’ kararı
Binlerce personelle mahalle yeniden aranacak
MSB: Kılıçlı yemin töreni için inceleme başlatıldı
AYM’den son dakika sokak hayvanları kararı
Ä°stanbul’da okullara saat düzenlemesi