08 Eylül 2024 itibariyle Covid-19 ile mücadelede aşılanan sayısı kişiye ulaştı.
Geçtiğimiz hafta hem içeride hem de dışarıda piyasalar için oldukça hareketli bir haftaydı. İlk olarak enerji fiyatlarındaki artış, enflasyon kalıcı olacak ve stagflasyon mu geliyor ve bir de bir diğer Çin’li gayrimenkul şirketi Fantasia’nın da borçlarını ödeyememesi hafta başında piyasaları fena halde bozdu. Fakat Salı günü ABD’den ve Euro bölgesinden gelen beklenti üstü hizmet sektörü PMI verileri ve yine ABD’nin beklenti üstü fabrika siparişleri ve ISM imalat dışı PMI verileri piyasaya Salı gününden itibaren moral verdi. Bir de üstüne Çarşamba ve Perşembe günü Rusya’nın doğalgaz darboğazı için Avrupa’ya yardım edeceğini söylemesi, ardından ABD ile Çin başkanlarının sene sonuna kadar online bir toplantı yapacağı ve de ABD’de borç tavanı konusunda Demokratların Cumhuriyetçilere destek vermesi risk iştahını daha da toparladı. Bu gelişmelerle Cuma gününe geldiğimizde ABD 10 yıllık tahvil faizleri 1.56 seviyesine, dolar endeksi ise 94.4 seviyesine ulaştı.
Tabi dananın kuyruğu Cuma saat 15.30’da ABD tarım dışı istihdam verisinin açıklanması ile koptu. Bu veri oldukça önemliydi. Çünkü FED’in Kasım ayında taperinge başlayıp başlamayacağını büyük ölçüde bu veri belirleyecekti. ABD’de açıklanan tarım dışı istihdam raporunda tarım dışı istihdam verisinin yanı sıra işsizlik oranı, ortalama saatlik kazançlar ve ortalama saatlik gelirler gibi işgücü piyasasına ait temel göstergelerde açıklanıyor. Rapora baktığımızda Eylül ayı tarım dışı istihdam verisinin 199 binlik artışla beklentinin çok altında (beklenti 500 bindi) geldiğini görüyoruz. Ama bunun yanında işsizlik oranının büyük bir sürprizle %4.8’e (beklenti %5.1) gerilediğini görüyoruz. FED’in bu sene sonu için işsizlik beklentisi %4.8. Yani bu demek oluyor ki FED 3 ay öncesinden işsizlik hedefine ulaşmış durumda. Öte yandan ortalama saatlik kazançların %0.6’lık artışla ile (beklenti %0.4’tü) yine beklenti üstü ve ortalama saatlik gelirlerinde %4.6’lık artışla beklentiye paralel geldiğini görüyoruz. Yani her ne kadar tarım dışı istihdam verisi beklenti altı gelse de diğer 3 veri özellikle de işsizlik oranı ABD’nin istihdam piyasasının toparlandığının göstergesi. Üstelik iyi gelen saatlik kazanç ve gelirlerin de enflasyonu talep kanalıyla artırma riski de var.
Toparlayacak olursam eğer bu gelen bu verilerin FED’in kafasındaki tapering tarihini çok öteleyeceğini düşünmüyorum. ABD medyasında dillendirilen şöyle bir hipotez var, paylaşmak isterim; eğer FED son zamanlarda enflasyonun daha da kötüleşmesine neden olan tedarik zincirinin daha da kötüleşeceğini düşünmez ise taperingi biraz öteleyebilir. Bakalım bu hafta FED yetkililerinden nasıl bir sözlü yönlendirme gelecek, durum hala belirsiz şu an.
Bu gelişmelerle birlikte dışarıda güçlenen dolar endeksi içeride de artmaya devam eden enflasyonla güç kaybeden TL ile kur yine bu hafta 8.99’luk tarihi zirvesinde. Herkes şimdi merakla dolar/TL kuru nereye gider onu merak ediyor. Son günlerde 8.80-8.90 bandına sıkışan kurun Perşembe günü TCMB’nin 21 Eylül’de en az 50 baz puanlık indirim yapacağının fiyatlanmaya başlamasıyla 8.90 üzerine atak yaptı. Yazının yazıldığı sırada da 8.99 düzeyinden işlem görüyordu. Kurda 8.74 üzeri fiyatlamalar yükseliş ivmesine denk düşüyor. 8.89 üstü seviye ise yükselişlerin hız kazandığı bölge. Kısa vadede hem ABD 10 yıllıkları hem de dolar endeksi yükseliş beklentim olduğundan ve içeride de artan enflasyona rağmen para politikasındaki belirsizlik nedeniyle kısa vadede yeni tarihi zirveler görmemiz hayli olası. Olur da 9.00 psikolojik direnci yukarı yönlü kırılır ve kalıcılık sağlanırsa kısa vadede yeni hedef 9.30 seviyesi olacaktır. Kısa vadede düşüş ivmesi bir hayli zor. Sadece kısa vadeli geri çekilmeler görülebilir. 8.60 altı fiyatlamalar olmadıkça kurda tansiyon bitti denemez.
Altın Portakal’da ödüller sahiplerini buldu
OSB’ler tesis kurup üretim şartıyla kiraya verebilecek
Yurt içinde gözler Fitch’te, yurt dışında ABD’de
Orta Vadeli Program’da esnek çalışma için tarih belli oldu
Narin Güran’ın son sözü ‘çok yorgunum’ olmuÅŸ
Engin Polat ve 3 sanık tahliye edildi
Malta hükümetinden ‘Atatürk’ kararı
Binlerce personelle mahalle yeniden aranacak
MSB: Kılıçlı yemin töreni için inceleme başlatıldı
AYM’den son dakika sokak hayvanları kararı
Ä°stanbul’da okullara saat düzenlemesi
OSB’ler tesis kurup üretim şartıyla kiraya verebilecek
Yurt içinde gözler Fitch’te, yurt dışında ABD’de
Orta Vadeli Program’da esnek çalışma için tarih belli oldu
Narin Güran’ın son sözü ‘çok yorgunum’ olmuÅŸ
Engin Polat ve 3 sanık tahliye edildi
Malta hükümetinden ‘Atatürk’ kararı
Binlerce personelle mahalle yeniden aranacak
MSB: Kılıçlı yemin töreni için inceleme başlatıldı
AYM’den son dakika sokak hayvanları kararı
Ä°stanbul’da okullara saat düzenlemesi