Ispanak yaraları iyileştiriyor

Ä°zmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (Ä°YTE) Biyomühendislik Bölümü Dr. Öğretim Görevlisi Serkan Dikici, yüksek lisansını Ä°zmir Katip Çelebi Ãœniversitesi, Biyomedikal MühendisliÄŸi Bölümünde tamamladıktan sonra, 2016’da Ä°ngiltere’deki Sheffield Ãœniversitesi Malzeme Bilimi ve MühendisliÄŸi, Biyomalzemeler ve Doku MühendisliÄŸi Bölümü doktora programına katıldı.

Doktora projesi olarak vücut koÅŸullarına daha yakın bir ortamda deney hayvanlarının kullanımını azaltmayı hedefleyen ve kronik yara iyileÅŸmesi için biyomalzemeler geliÅŸtirilmesi alanında çalışmalar gerçekleÅŸtiren Dikici, “hücresizleÅŸtirilmiÅŸ ıspanak yapraklarının doku mühendisliÄŸi uygulamalarında kullanımı” baÅŸlıklı projesiyle Ä°ngiltere’de düzenlenen “Doktora AraÅŸtırmacı Ödülü”nü almaya hak kazandı.

Bu çalışma ile hücresizleştirilmiş ıspanak yapraklarının insan vücudu tarafından tamamen kabul edilebilir yapıda olduğu ve yaraların iyileşmesini de içeren birçok klinik çalışmada kullanılabileceği kanıtlandı.

“Bitki yapraklarının klinikte kullanımı yaygınlaÅŸacak”Serkan Dikici, doku mühendisleri olarak hasarlı dokuların ve organların tedavisine yönelik çalışmalar yaptıklarını söyledi.

Sheffield Üniversitesinde ıspanak yapraklarını kullanarak 3 boyutlu damar yapısını taklit eden biyomalzemeler geliştirmek üzere başladığı çalışmalarını İYTE bünyesinde bu yapının kliniğe yönelik uygulamalarını araştırmak üzerine devam ettirdiğini belirten Dikici, şunları kaydetti:

“Doktoram esnasında ıspanak yapraklarının hücresizleÅŸtirilmesi konusunda çalışmıştım. Tabii ki o zamanlar yeni bir malzeme olduÄŸu için ilk olarak önce vücuda ne kadar uygun olduÄŸunu test ettik. Åžu an hücresizleÅŸtirilmiÅŸ ıspanak yapraklarının insan vücudu tarafından tamamen kabul edilebilir yapıda olduÄŸunu biliyoruz. Bu sayede üç boyutlu yapıları kullanarak yapay damar çalışmaları yürütebiliriz ya da kendi kendine iyileÅŸme göstermeyen kronik yaraların tedavisinde yara iyileÅŸmesine yardımcı olan yara örtüleri geliÅŸtirebiliriz. Bunların yanı sıra diÄŸer çok çeÅŸitli doku mühendisliÄŸi uygulamalarında da kullanabiliriz. Bitki dokularının kullanılması hayvan dokusuna kıyasla birçok avantaja sahip. Bizler bitki dokularını kullanarak hem daha uygun maliyetli hem daha bulunabilir hem de etik kaygıları içermeyen ve hayvandan insana hastalık geçiÅŸi riski taşımayan çok çeÅŸitli biyomalzemeler geliÅŸtirmeyi hedefliyoruz. ”

Projesiyle Ä°ngiltere’de 2021 yılı mühendislik bilimleri kategorisinde birinciliÄŸe layık görülmekten duyduÄŸu memnuniyeti dile getiren Dikici, şöyle devam etti:

“Gelecekte ıspanak veya diÄŸer bitki yapraklarının klinikte kullanımı yaygınlaÅŸacaktır. Benim çalışmalarım da kronik diyabetik ülserlerin tedavisinde ıspanak yapraklarını kullanarak yaraların iyileÅŸtirilmesini hızlandıran ve bu yara tedavilerinin mümkün kılınması üzerine kurulu. Bu proje kapsamında ıspanak yapraklarının yanı sıra iki farklı yaprağın daha hücresizleÅŸtirilme potansiyelini araÅŸtırdık ve hücresizleÅŸtirme iÅŸleminin doÄŸrulanması aÅŸamalarını geçtik. Åžu anda insan hücreleriyle yapacağımız deney aÅŸamalarına geldik ve bütün bu deneylerin ardından bir de hayvan denememiz olacak. Bu sayede kliniÄŸe giden yolda ön testleri adım adım tamamlamış olacağız.”

Serkan Dikici, 2022’nin aralık ayında tamamlanması planlanan projenin, tıp ve bilim dünyasına önemli katkı sunacağına inandığını sözlerine ekledi.

AA