08 Eylül 2024 itibariyle Covid-19 ile mücadelede aşılanan sayısı kişiye ulaştı.
Pekin yönetimi, geçen ayın başında tedbirlerin kaldırılmasının ardından vaka sayılarını açıklamayı bırakırken ülkedeki çok sayıda büyükşehir ve eyalette sağlık yetkilileri nüfusun büyük bölümünün halihazırda enfekte olduğunu bildiriyor.
Ä°nternete sızan bir hükümet belgesi, 1-20 Aralık tarihlerinde baÅŸkent Pekin ile Guangcou ve Åžanghay gibi büyükÅŸehirlerdeki yayılmanın 248 milyon yeni enfeksiyona yol açtığına iÅŸaret ederken, ülkenin en büyük ÅŸehri olan 25 milyonluk Åžanghay’da saÄŸlık yetkilileri, virüsün aralık sonu itibarıyla nüfusun yüzde 70’ine bulaÅŸtığını ifade etmiÅŸti.
Öte yandan, yeni yılda ilk haftalarda kırsal nüfusun da yoÄŸun olduÄŸu bazı eyaletlerden gelen açıklamalar, kırsal bölgelerdeki yayılmanın beklenenden hızlı olduÄŸuna ortaya koyuyor. 100 milyon nüfuslu Hınan eyaletinde nüfusun yüzde 89’una virüs bulaÅŸtığı, 80 milyon nüfuslu Siçuan eyaletinde de bulaÅŸma oranının yüzde 80’i aÅŸtığı tahmin ediliyor.
SaÄŸlık uzmanları kitlesel yayılmanın böyle devam etmesi halinde kış aylarında ülkedeki 1,4 milyar nüfusun yüzde 70’ini oluÅŸturan en az 1 milyar kiÅŸinin enfekte olacağını öngörürken, önleme ve kontrol tedbirlerinin geri dönülmez hale geldiÄŸi salgın tablosunda, bu aÅŸamada acil bakım ve tedavi hizmetleri ile hastalıkla mücadeleye odaklanılması, aşılamayla bağışıklık düzeyinin artırılması gerektiÄŸi görüşünü ifade etti.
Tedbirlerdeki ani yön değişikliği, yayılmayı hızlandırdı
Hong Kong Ãœniversitesi Halk SaÄŸlığı Fakültesi Epidemoloji Bölümü BaÅŸkanı Ben Cowling, bilim dergisi Nature’da yayımlanan makalesinde, ülkelerin salgın hastalıklarla mücadelede izlediÄŸi tipik bir planda, ilk aÅŸamada önleme ve tecrite yönelik tedbirleri genelde salgın dalgalarının etkisini azaltmaya yönelik tedbirlerin izlediÄŸini, ancak Çin’in “sıfır vaka” politikasındaki ani yön deÄŸiÅŸikliÄŸinin virüsün yayılma hızını artırdığını, saÄŸlık sisteminin hazırlıklarını tamamlayabilmesi için gereken zamanı tanımadığını vurguladı.
Cowley, konuk olarak katıldığı, South China Morning Post gazetesinin podcast yayınında, mevcut eÄŸilimlerle Çin’de kış aylarında 1 milyardan fazla enfeksiyon olacağının öngörüldüğünü belirterek, “Çin, başından itibaren uyguladığı sıkı kontrol tedbirleri nedeniyle önceki büyük çaplı salgın dalgalarını yaÅŸamadı. Bu yüzden kitlesel bağışıklık eÅŸiÄŸi düşük. Hakim Omicron alt varyantlarının bulaşıcılık düzeyi göz önüne alındığında nüfusun büyük çoÄŸunluÄŸunun enfekte olması kaçınılmaz.” ifadelerini kullandı.
Bu denli büyük ölçekli bir yayılmanın tehlikeli yeni varyantlar ortaya çıkarabileceÄŸine dair endiÅŸelere de deÄŸinen Cowley, “1 milyar enfeksiyon, virüsün yeni mutasyonlar için 1 milyar yeni yol bulması anlamına geliyor. Ama bunun yeni bir varyantı ortaya çıkarıp çıkarmayacağını öngörmek zor. Çin’de daha önce Omicron’un ilk alt varyantları dahi geniÅŸ çaplı salgınlar olmadı. Ãœlke nüfusu enfeksiyona açık olduÄŸu için virüsün aÅŸması, etrafından dolaÅŸması gereken bir bağışıklık engeli yok. Bu mutasyon ihtimalini azaltacak bir faktör.” deÄŸerlendirmesinde bulundu.
Cowley, Çin’de vakaların artmasıyla endiÅŸe verici yeni varyantların ortaya çıkabileceÄŸi öngörülürken ABD’de yayılmaya baÅŸlayan Omicron’un XBB.1.5 alt varyantının “endiÅŸe verici varyant” haline geldiÄŸine dikkati çekerek, “Bu varyantın diÄŸer Omicron alt varyantlarından enfekte olanlardaki bağışıklıktan kaçabildiÄŸi gözleniyor. Yeni varyantlarla virüsün hem bulaşıcılığı artıyor hem de yeniden enfekte etme kabiliyeti kazanıyor. Bu, bize ÅŸunu gösteriyor ki Kovid-19 ortadan kaybolmayacak, insanları hasta etmeye devam edecek.” diye konuÅŸtu.
Bundan sonra odak, hastalıkla mücadele ve ölümleri azaltmak olacak
Öte yandan, Çin ana karasından sağlık yetkilileri ve uzmanlar da artık önleme ve koruma eşiğinin büyük ölçüde aşıldığını kabul ederek bundan sonra hastalıkla mücadele ve ölümleri azaltmaya yönelik çabalara öncelik verilmesi gerektiği görüşünü dile getirdi.
Salgının baÅŸlarında Ulusal SaÄŸlık Komisyonun Kovid-19 ile mücadele uzman ekibine baÅŸkanlık eden Çinghua Ãœniversitesi Vanke Halk SaÄŸlığı Fakültesi Dekan Yardımcısı Liang Vannien, Çin Kamu Diplomasisi BirliÄŸinin Pekin’de düzenlediÄŸi “Kovid-19 tedbirlerinin optimizasyonu” konulu toplantıda gazetecilere deÄŸerlendirmelerde bulundu.
Çin’in 8 Ocak’tan itibaren Kovid-19’u “A sınıfı salgın hastalık” olarak ele almayı bıraktığı hatırlatan Liang, “A sınıfı salgın hastalık olarak ele almak, karantina tedbirlerini, yakın temastakilerin takibini, mekanların tecridini ve dezenfeksiyonunu gerekli kılıyordu. B sınıf salgın hastalıkta ise kritik vakaların tedavisine ve saÄŸlık hizmetlerinin güçlendirilmesine ağırlık verilecek.” dedi.
Liang, Çin’in salgının başından itibaren zamanında, etkili ve bilimsel tedbirler almaya çalıştığını, geliÅŸen duruma göre hareket ettiÄŸini, 2020’de Vuhan’da ve 2022’de Åžanghay’da uygulanan büyük çaplı kapanmaların yaÅŸanan zorluklara raÄŸmen virüsün ülke geneline yayılmasını ve büyük çaplı can kayıplarını önlediÄŸini vurguladı.
Tedbirler sayesinde salgın döneminde halk saÄŸlığının korunduÄŸuna, ülkede 2019’da 77,3 olan ortalama yaÅŸam süresi beklentisinin 2022’de 78,2’ye çıktığına iÅŸaret eden Liang, “Bulaşıcılık zaman içinde arttı. Orijinal tipinde bir taşıyıcıdan ortalama 2 kiÅŸiye bulaÅŸan virüsün bulaşıcılığı Delta varyantında 4’e, Omicron’da 8,9-9,5’e ve BA.1 ve BA.5 gibi alt varyantlarda ise 20’ye kadar çıktı. Bağışıklıktan kaçma oranı da arttı, ancak ölüm oranı azaldı. Biz de bu deÄŸiÅŸime uygun olarak tedbirlerimizi, virüsü kontrolden hastalığı önlemeye doÄŸru güncelledik. Bugün bile virüs hakkında yeterince bilgimiz yok, hala patolojisini bilmiyoruz. YapabileceÄŸimiz tek ÅŸey esnek önlemler almak ve bilgimizi artırmaya çalışmak.” ifadelerini kullandı.
Salgın hastalıklarla mücadelede bulaÅŸma hızı, toplumdaki bağışıklık düzeyi ve ülkedeki saÄŸlık imkanlarının kapasitesinin göz önüne alınması gereken üç faktör olduÄŸuna iÅŸaret eden Liang, “Ancak bu üç faktörden ikisini dengeleyebiliyorsanız halk saÄŸlığı tedbirlerini gevÅŸetebilirsiniz. Bir denge kurmanız lazım, optimize tedbirler almak istiyoruz, halkın saÄŸlığını ve insan hayatını korumak için hedefe yönelik tedbirler almak istiyoruz.” dedi.
Teşhis, tedavi ve bakım hizmetleri giderek düzene kavuşuyor
Aynı toplantıda konuşan Peking Üniversitesi Birinci Hastanesi Bulaşıcı Hastalıklar Bölümü Direktörü Vang Guiçiang da salgının başından beri bir hekim olarak ön cephedeki çalışmalarda yer aldığını belirterek, başkentteki son salgından deneyimlerini paylaştı.
Pekin’de geçen ay hastanelerde büyük yoÄŸunluk yaÅŸandığını, bir ay gibi kısa bir zamanda hasta sayısındaki ani artışa tanıklık ettiklerini belirten Vang, ÅŸunları kaydetti:
“Bu süreçte hastaneler üzerinde büyük baskı oluÅŸtu. Hastanemiz ve bölümümüzde acil bakım ve tedavi hizmetleri için elimizden gelen çabayı gösterdik. Öncelikle acil ve ağır vakaların tedavi edilmesi, acil bakım yatak sayısının artırılmasına odaklandık. Ayrıca personel eksiÄŸini gidermek için çaÄŸrı yaptık, diÄŸer bölümlerdeki acil tecrübesi, doktor ve saÄŸlık çalışanları bize destek oldu. Teknik açıdan solunum ünitelerinin ve özel ekipmanların kullanımını artırdık. TeÅŸhis, tedavi ve bakım hizmetleri giderek bir düzene kavuÅŸtu. Artık tedavi göremeyen hasta gibi bir sorunumuz kalmadı. Geçen tanık olduÄŸumuz, hastane koridorlarında, ambulanslarda bekleyen hasta görüntüleri artık yok.”
Hastanelerde yoğunluğun önlenebilmesi için tedavi öncesi hizmetlerin geliştirilmesi, yaşlı ve risk grubundakilerin sağlık durumunun aile hekimi tarafından mahalli düzeyde takip edilmesi gereğine işaret eden Vang, ilaç temini ve aşılamanın önemine vurgu yaptı.
Genel nüfusta aşılanma oranının yüzde 90’ı aÅŸtığını ancak risk grubu yaÅŸlı nüfusta beklenen düzeyde olmadığına dikkati çeken Vang, “Aşılama hasta olma oranını düşürmek açısından önem taşıyor. Aşılamaya çok önem veriyoruz, inaktif aşılardan baÅŸladık, ÅŸimdi diÄŸer türleri de ekliyoruz. Aşılamadan hemen sonra koruma etkisi iyi oluyor, fakat daha sonra azalıyor dolayısıyla hatırlatma dozlarıyla düzenli bir aşılama programı uygulamak gerek.” diye konuÅŸtu.
AA
Yeni salgının adı XBB.1.5
OSB’ler tesis kurup üretim şartıyla kiraya verebilecek
Yurt içinde gözler Fitch’te, yurt dışında ABD’de
Orta Vadeli Program’da esnek çalışma için tarih belli oldu
Narin Güran’ın son sözü ‘çok yorgunum’ olmuÅŸ
Engin Polat ve 3 sanık tahliye edildi
Malta hükümetinden ‘Atatürk’ kararı
Binlerce personelle mahalle yeniden aranacak
MSB: Kılıçlı yemin töreni için inceleme başlatıldı
AYM’den son dakika sokak hayvanları kararı
Ä°stanbul’da okullara saat düzenlemesi
OSB’ler tesis kurup üretim şartıyla kiraya verebilecek
Yurt içinde gözler Fitch’te, yurt dışında ABD’de
Orta Vadeli Program’da esnek çalışma için tarih belli oldu
Narin Güran’ın son sözü ‘çok yorgunum’ olmuÅŸ
Engin Polat ve 3 sanık tahliye edildi
Malta hükümetinden ‘Atatürk’ kararı
Binlerce personelle mahalle yeniden aranacak
MSB: Kılıçlı yemin töreni için inceleme başlatıldı
AYM’den son dakika sokak hayvanları kararı
Ä°stanbul’da okullara saat düzenlemesi